Mandat za wyprzedzanie na zakazie wynosi standardowo 1000 zł. Kierowca otrzymuje także 8 punktów karnych, a przy recydywie drogowej kara finansowa może wzrosnąć do 2000 zł. W przypadku ciężarówek liczba punktów zależy od rodzaju naruszenia – na niektórych drogach wynosi 6, a na innych 8.
Mandat za wyprzedzanie na zakazie – taryfikator
Wysokość kary zależy od tego, czy kierowca złamał ogólny zakaz wyprzedzania, czy szczególne ograniczenia dotyczące pojazdów ciężarowych i długich zespołów pojazdów.
| Wykroczenie | Mandat | Punkty karne |
|---|---|---|
| Wyprzedzanie wbrew zakazowi wynikającemu ze znaku B-25 lub B-26 albo z ustawy | 1000 zł | 8 |
| Wyprzedzanie ciężarówką na autostradzie lub drodze ekspresowej z dwoma pasami w jednym kierunku | 1000 zł | 8 |
| Naruszenie ograniczenia dla ciężarówki lub zespołu pojazdów dłuższego niż 7 m na drodze z co najmniej trzema pasami w jednym kierunku | 1000 zł | 6 |
| Wjazd ciężarówką na lewy pas na drodze z więcej niż dwoma pasami w jednym kierunku | 500 zł | 6 |
Recydywa drogowa oznacza ponowne popełnienie tego samego wykroczenia w ciągu 2 lat od wcześniejszego prawomocnego ukarania. W takim przypadku mandat za naruszenie objęte podwójną stawką może wynieść 2000 zł. Sama liczba punktów karnych nie ulega podwojeniu.
Gdzie wyprzedzanie jest zabronione?
Zakaz może wynikać bezpośrednio z przepisów albo z oznakowania. Znak B-25 oznacza zakaz wyprzedzania, natomiast B-26 zakazuje wyprzedzania samochodami ciężarowymi.
Do miejsc i sytuacji, w których przepisy ograniczają lub wykluczają wyprzedzanie, należą:
- odcinki oznaczone znakiem B-25 lub B-26
- przejścia dla pieszych i przejazdy kolejowe oraz odcinki bezpośrednio przed nimi
- wzniesienia, gdy kierujący dojeżdża do ich wierzchołka
- zakręty oznaczone znakami ostrzegawczymi
- skrzyżowania, z wyjątkami dotyczącymi między innymi rond i skrzyżowań z ruchem kierowanym
- drogi, na których kierunki ruchu oddziela podwójna linia ciągła
Ocena konkretnego manewru zależy od układu drogi, oznakowania oraz rodzaju pojazdu. Sam fakt, że wyprzedzanie było możliwe technicznie, nie oznacza jeszcze, że było dozwolone.
Jakie zasady dotyczą ciężarówek?
Od 1 lipca 2023 roku kierujący pojazdem ciężarowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t, a także niektórymi zespołami pojazdów o długości przekraczającej 7 m, musi stosować się do dodatkowych ograniczeń na autostradach i drogach ekspresowych.
Zakaz obejmuje przede wszystkim pojazdy kategorii N2, czyli o DMC od 3,5 do 12 ton, oraz kategorii N3, o DMC powyżej 12 ton. Na drodze mającej wyłącznie dwa pasy ruchu przeznaczone dla danego kierunku ciężarówka nie może wyprzedzać pojazdu samochodowego, chyba że wyprzedzany porusza się z prędkością znacznie mniejszą od dopuszczalnej dla ciężarówek.
Na jezdni z co najmniej trzema pasami ruchu w jednym kierunku taki pojazd powinien korzystać wyłącznie z dwóch pasów znajdujących się najbliżej prawej krawędzi. Przepisy mają ograniczać tzw. wyścigi słoni, czyli długotrwałe wyprzedzanie się ciężarówek jadących z niemal taką samą prędkością.
Określenie „znacznie mniejsza prędkość” nie ma w przepisach jednej, precyzyjnie wskazanej wartości. Pojawiająca się interpretacja różnicy 10 km/h nie jest literalnym zapisem ustawy, dlatego ocena sytuacji zależy od konkretnych okoliczności i materiału dowodowego.
Jeżeli kierowca ciężarówki naruszy zakaz na drodze z dwoma pasami w jednym kierunku, grozi mu 1000 zł i 8 punktów karnych. Na drodze z co najmniej trzema pasami naruszenie zasad korzystania z pasów może oznaczać 1000 zł i 6 punktów, zależnie od kwalifikacji czynu.
Kiedy ciężarówka może wyprzedzać?
Przepisy przewidują sytuacje, w których manewr ciężarówki nie jest traktowany jako naruszenie omawianego zakazu:
- wyprzedzany pojazd porusza się znacznie wolniej od dopuszczalnej prędkości właściwej dla ciężarówek na danej drodze
- na jezdni z co najmniej trzema pasami ciężarówka wykonuje manewr, korzystając z drugiego pasa od prawej, bez wjeżdżania na skrajnie lewy pas
- wyprzedzany pojazd wykonuje prace porządkowe, remontowe lub modernizacyjne i wysyła żółte sygnały błyskowe
- szczególne uprawnienie wynika z odrębnych przepisów dotyczących przejazdu pojazdów wykonujących zadania ratownicze lub porządkowe
Najważniejsza różnica polega na tym, że znak B-25 lub B-26 ustanawia zakaz na oznaczonym odcinku, natomiast ograniczenia dla ciężarówek mogą wynikać bezpośrednio z ustawy i zależeć od liczby pasów ruchu, masy pojazdu oraz długości zespołu.
Artykuł ma charakter informacyjny. Wysokość sankcji zależy od kwalifikacji konkretnego naruszenia, aktualnego taryfikatora oraz okoliczności zdarzenia.
