Za jazdę po alkoholu nie dostaniesz mandatu. Policja zatrzyma prawo jazdy i skieruje sprawę do sądu, który zdecyduje o grzywnie, zakazie prowadzenia pojazdów, świadczeniu pieniężnym, a w określonych przypadkach także o przepadku samochodu.
Mandat za jazdę po alkoholu – ile wynosi?
W przypadku prowadzenia samochodu po alkoholu sprawa nie kończy się mandatem wystawionym podczas kontroli. Dotyczy to zarówno wykroczenia, jak i przestępstwa. Policjant może zatrzymać prawo jazdy, zabezpieczyć dowody i skierować sprawę do sądu.
To sąd wymierza grzywnę albo inną karę. Potoczne określenie „mandat za jazdę po alkoholu” często oznacza w rzeczywistości grzywnę orzeczoną przez sąd. Wysokość i rodzaj konsekwencji zależą przede wszystkim od stężenia alkoholu.
Progi alkoholu a odpowiedzialność kierowcy
Polskie przepisy rozróżniają stan po użyciu alkoholu i stan nietrzeźwości. Granicą między wykroczeniem a przestępstwem jest przekroczenie 0,5 promila alkoholu we krwi. Wynik dokładnie 0,5‰ pozostaje w zakresie wykroczenia, a przestępstwo zaczyna się powyżej tej wartości.
| Stan | Stężenie alkoholu | Kwalifikacja prawna | Główne konsekwencje |
|---|---|---|---|
| Stan po użyciu alkoholu | 0,2–0,5‰ | Wykroczenie z art. 87 KW | Grzywna od 2 500 do 30 000 zł, zakaz prowadzenia od 6 miesięcy do 3 lat, 15 punktów karnych |
| Stan nietrzeźwości | Powyżej 0,5‰ | Przestępstwo z art. 178a KK | Do 3 lat pozbawienia wolności, zakaz prowadzenia na co najmniej 3 lata, świadczenie od 5 000 do 60 000 zł |
W wydychanym powietrzu stan po użyciu alkoholu odpowiada wartości od 0,1 do 0,25 mg alkoholu w 1 dm³. Stan nietrzeźwości zaczyna się powyżej 0,25 mg/dm³. Przy wynikach granicznych znaczenie mogą mieć między innymi sposób i czas wykonania pomiaru oraz prawidłowość działania urządzenia.
Co grozi za jazdę po alkoholu w 2026 roku?
Przy wykroczeniu sąd może orzec areszt albo grzywnę od 2 500 do 30 000 zł. Zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych jest obowiązkowy i trwa od 6 miesięcy do 3 lat.
Przy przestępstwie z art. 178a KK kierowcy grozi kara pozbawienia wolności do 3 lat. Sąd orzeka także zakaz prowadzenia pojazdów na okres od 3 do 15 lat oraz świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości od 5 000 do 60 000 zł.
Najważniejsze konsekwencje zależne od sytuacji kierowcy obejmują:
- 0,2–0,5‰ – grzywnę albo areszt, zakaz prowadzenia od 6 miesięcy do 3 lat i 15 punktów karnych.
- Powyżej 0,5‰ – odpowiedzialność za przestępstwo, zakaz prowadzenia na minimum 3 lata i obowiązkowe świadczenie pieniężne.
- Co najmniej 1,5‰ – co do zasady obowiązkowy przepadek pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.
- Recydywa – karę od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności, wyższe świadczenie oraz co do zasady dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów.
Przy stężeniu co najmniej 1,5‰ sąd co do zasady musi orzec przepadek pojazdu. Odstąpienie jest możliwe tylko w wyjątkowym przypadku uzasadnionym szczególnymi okolicznościami. Jeżeli samochód nie był wyłączną własnością sprawcy, sąd zamiast przepadku może orzec nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa od 5 000 do 500 000 zł.
Przy niższym stężeniu przepadek auta nie jest automatyczny, ale sąd może go orzec, jeżeli wynika to z okoliczności sprawy. Przepadek pojazdu i zakaz prowadzenia pojazdów to dwa odrębne środki, które mogą zostać zastosowane jednocześnie.
Co dzieje się po zatrzymaniu przez policję?
Procedura zwykle przebiega w następującej kolejności:
- Policjant przeprowadza badanie trzeźwości alkomatem, a w razie potrzeby kieruje kierowcę na badanie krwi.
- Na podstawie art. 135 Prawa o ruchu drogowym zatrzymuje prawo jazdy i wydaje pokwitowanie, które przy zatrzymaniu za alkohol nie uprawnia do dalszej jazdy.
- Policja przekazuje materiały wraz z wnioskiem o ukaranie albo prowadzi czynności w sprawie przestępstwa.
- Sąd rozpoznaje sprawę i wydaje wyrok dotyczący kary, zakazu prowadzenia oraz ewentualnego przepadku pojazdu.
Samo zatrzymanie prawa jazdy nie jest jeszcze wyrokiem. W razie zarzutu przestępstwa z art. 178a KK warto skonsultować sprawę z adwokatem przed składaniem wyjaśnień lub podejmowaniem decyzji o dobrowolnym poddaniu się karze.
Skutki ubezpieczeniowe po wypadku
Jeżeli kierowca pod wpływem alkoholu spowoduje kolizję lub wypadek, ubezpieczyciel OC wypłaci odszkodowanie poszkodowanym, ale może następnie zażądać od sprawcy zwrotu wypłaconej kwoty. Taki regres ubezpieczeniowy jest niezależny od wyniku sprawy karnej i może obejmować również koszty leczenia, rehabilitacji oraz renty.
Ubezpieczenie AC co do zasady nie pokrywa szkód własnych powstałych podczas prowadzenia pojazdu po alkoholu, zgodnie z wyłączeniami określonymi w warunkach ubezpieczenia.
Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W konkretnej sprawie skonsultuj się z adwokatem lub radcą prawnym.
