Za wyprzedzanie na przejściu dla pieszych lub bezpośrednio przed nim grozi 1500 zł mandatu i 15 punktów karnych. Jeżeli kierowca popełni to samo wykroczenie ponownie w ciągu 2 lat, mandat wzrasta do 3000 zł w ramach recydywy.
15 punktów karnych oznacza połowę podstawowego limitu 24 punktów dla kierowcy, który ma uprawnienia dłużej niż rok. Jedno takie wykroczenie może więc poważnie przybliżyć do utraty prawa jazdy.
Na czym polega zakaz wyprzedzania na pasach?
Art. 26 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym zabrania wyprzedzania pojazdu na przejściu dla pieszych oraz bezpośrednio przed nim. Wyprzedzanie oznacza przejeżdżanie obok pojazdu albo innego uczestnika ruchu, który porusza się w tym samym kierunku.
Manewr może polegać na zmianie pasa, ale nie zawsze jej wymaga. Na drodze z dwoma pasami w tym samym kierunku również dochodzi do wyprzedzania, gdy jeden samochód porusza się szybciej od drugiego. Dotyczy to także sytuacji, w której pojazd na sąsiednim pasie zwalnia przed przejściem, a kierowca obok jedzie dalej.
Przepisy nie wskazują konkretnej odległości w metrach, od której zaczyna się obszar „bezpośrednio przed” przejściem. Ocenia się ją w odniesieniu do sytuacji na drodze, widoczności i możliwości bezpiecznego zareagowania. Nie należy więc traktować braku oznaczonej granicy jako zgody na wyprzedzanie tuż przed pasami.
W praktyce zakaz obejmuje między innymi następujące sytuacje:
- Wyprzedzanie na przejściu – przejechanie obok pojazdu jadącego w tym samym kierunku już w obrębie pasów.
- Wyprzedzanie bezpośrednio przed przejściem – rozpoczęcie lub kontynuowanie manewru w miejscu, w którym kierowca powinien przygotować się do przepuszczenia pieszego.
- Wyprzedzanie na sąsiednim pasie – przejazd szybciej obok pojazdu, który zwalnia lub zatrzymuje się przed przejściem.
- Wyprzedzanie mimo ograniczonej widoczności – manewr wykonywany za autobusem albo innym pojazdem, zza którego może wyjść pieszy.
Kiedy wyprzedzanie na przejściu jest dozwolone?
Wyjątek przewidziany w art. 26 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym dotyczy przejścia, na którym ruch jest kierowany. Chodzi przede wszystkim o działającą sygnalizację świetlną, ale ruchem może kierować także uprawniona osoba, na przykład policjant.
Gdy sygnalizacja rozdziela fazę ruchu pieszych i pojazdów, wyprzedzanie w obrębie przejścia nie narusza samego zakazu. Nie oznacza to jednak pełnej dowolności. Nadal obowiązują zasady ostrożności, właściwa prędkość i pozostałe przepisy dotyczące wyprzedzania.
Wyjątek można zastosować tylko w sytuacji, w której ruch rzeczywiście jest kierowany. Kierowca powinien brać pod uwagę między innymi:
- działanie sygnalizacji świetlnej albo polecenia osoby kierującej ruchem,
- zgodność sygnału z kierunkiem jazdy pojazdu,
- widoczność przejścia i jego bezpośredniego otoczenia,
- możliwość wykonania manewru bez zmuszania innych uczestników do gwałtownej reakcji.
Jeżeli sygnalizacja nie działa, jest wyłączona albo sytuacja na drodze pozostaje niejasna, nie należy opierać manewru na założeniu, że wyjątek nadal obowiązuje. Przejście sugerowane, czyli miejsce nieoznaczone znakami jako przejście dla pieszych, nie jest formalnie takim przejściem. Zakaz z art. 26 ust. 3 pkt 1 nie odnosi się więc do niego jako do przejścia dla pieszych, ale nadal trzeba przestrzegać ogólnych zasad ostrożności.
Wyprzedzanie a omijanie – jaka jest różnica?
Wyprzedzanie dotyczy pojazdu, który porusza się w tym samym kierunku. Omijanie polega na przejechaniu obok pojazdu lub przeszkody, która się nie porusza. Różnica ma znaczenie prawne, ale w rejonie pasów oba manewry mogą prowadzić do tak samo dotkliwej kary.
Prawo o ruchu drogowym zabrania omijania pojazdu, który jechał w tym samym kierunku, lecz zatrzymał się, aby ustąpić pierwszeństwa pieszemu. Nie wolno więc przejechać obok samochodu zatrzymanego przed przejściem, nawet jeśli własny pas pozostaje wolny.
Zakaz ma zapobiegać sytuacji, w której omijający kierowca nie widzi pieszego zasłoniętego przez zatrzymany pojazd. Za takie omijanie taryfikator przewiduje taką samą podstawową karę jak za wyprzedzanie na przejściu, czyli 1500 zł i 15 punktów karnych.
Kary za wyprzedzanie i omijanie przed przejściem
Poniższe zestawienie obejmuje podstawową stawkę, podwyższoną kwotę w recydywie oraz liczbę punktów karnych:
| Wykroczenie | Mandat (podstawa) | Mandat (recydywa) | Punkty karne |
|---|---|---|---|
| Wyprzedzanie na przejściu lub bezpośrednio przed nim | 1500 zł | 3000 zł | 15 |
| Omijanie pojazdu zatrzymanego przed przejściem w celu przepuszczenia pieszego | 1500 zł | 3000 zł | 15 |
| To samo wykroczenie popełnione ponownie w ciągu 2 lat | – | 3000 zł | 15 |
Recydywa dotyczy ponownego popełnienia tego samego wykroczenia w ciągu 2 lat. Podwójna stawka obejmuje mandat, ale nie zwiększa liczby punktów karnych. Oprócz kary nakładanej w postępowaniu mandatowym sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów, zwłaszcza gdy manewr spowodował zagrożenie dla pieszego.
Przed przejściem dla pieszych nie wystarczy obserwować własnego pasa. Jeżeli inny pojazd zwalnia lub zatrzymuje się, nie wolno go omijać ani kontynuować jazdy z większą prędkością obok niego. Wyjątek od zakazu wyprzedzania dotyczy wyłącznie przejść, na których ruch jest kierowany.
Artykuł ma charakter informacyjny. W przypadku wątpliwości dotyczących konkretnego zdarzenia należy oprzeć się na aktualnym brzmieniu przepisów i okolicznościach ustalonych przez uprawnione organy.
