Mandat za okulary zależy od tego, czy chodzi o korekcję wymaganą w prawie jazdy, czy o okulary przeciwsłoneczne. Za jazdę bez wymaganych okularów lub soczewek grozi grzywna co najmniej 1500 zł, ponieważ takie zachowanie może zostać potraktowane jak prowadzenie pojazdu bez uprawnień. Same okulary przeciwsłoneczne są dozwolone, ale nie mogą ograniczać widoczności ani bezpieczeństwa jazdy.
Kiedy grozi mandat za brak okularów korekcyjnych?
Obowiązek stosowania korekcji wzroku wynika z badania lekarskiego i jest wpisywany do prawa jazdy w rubryce 12 na odwrocie dokumentu. To właśnie tam trzeba sprawdzić, czy kierowca ma ograniczenie oznaczone kodem 01.xx.
Najważniejsza jest nie tylko sama konieczność korygowania wzroku, ale też forma korekcji. Kod 01.01 oznacza obowiązek jazdy w okularach, a 01.02 – korzystania z soczewek kontaktowych. Jeżeli dokument wskazuje jeden z tych kodów, zamiana okularów na soczewki lub soczewek na okulary może zostać uznana za niestosowanie się do ograniczenia.
| Kod | Znaczenie |
|---|---|
| 01.01 | Obowiązek używania okularów |
| 01.02 | Obowiązek używania soczewek kontaktowych |
| 01.03 | Obowiązek używania okularów ochronnych |
| 01.04 | Obowiązek używania szkieł przyciemnianych |
| 01.05 | Obowiązek używania przepaski na oko |
| 01.06 | Możliwość używania okularów lub soczewek kontaktowych |
Różnica między kodami 01.01 i 01.06 ma więc duże znaczenie. Przy kodzie 01.06 kierowca może wybrać okulary albo soczewki. Przy kodzie 01.01 powinien prowadzić w okularach, nawet jeśli na co dzień wygodniej korzysta z soczewek.
Za prowadzenie pojazdu bez wymaganej korekcji wzroku grozi grzywna nie niższa niż 1500 zł. Sąd może również orzec zakaz prowadzenia pojazdów, a podczas kontroli mogą pojawić się problemy z dalszą jazdą.
Nie należy więc traktować wpisu w rubryce 12 jako informacji orientacyjnej. Niezgodność stosowanej korekcji z kodem może być zakwalifikowana jako jazda bez uprawnień. Jeśli nie masz pewności, co oznacza zapis w dokumencie, wyjaśnij go w wydziale komunikacji lub podczas badania wzroku.
Czy można dostać mandat za okulary przeciwsłoneczne?
W polskich przepisach nie ma osobnego zakazu prowadzenia samochodu w okularach przeciwsłonecznych. Sam fakt ich noszenia nie jest podstawą do ukarania. Problem może pojawić się wtedy, gdy okulary ograniczają widoczność, zniekształcają kolory albo utrudniają kierowcy obserwowanie drogi.
Znaczenie ma art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który wymaga, aby pojazd zapewniał kierowcy odpowiednie pole widzenia. Jeżeli sposób korzystania z okularów doprowadzi do zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, zastosowanie może znaleźć także art. 86 Kodeksu wykroczeń. Ocena zależy od konkretnej sytuacji i ustaleń funkcjonariusza, dlatego mandat za okulary przeciwsłoneczne nie jest automatyczną karą za określony model czy kolor szkieł.
Ryzyko problemów rośnie w warunkach słabego oświetlenia, na przykład podczas zmierzchu, w tunelu albo po wjeździe z jasnej drogi do zacienionego odcinka. Bardzo ciemne szkła mogą wtedy opóźnić dostrzeżenie pieszego, rowerzysty, przeszkody lub sygnalizacji.
Przy wyborze okularów do prowadzenia samochodu zwróć uwagę na kilka cech:
- Kategoria 0 lub 1 sprawdza się przy słabszym świetle, choć zapewnia ograniczoną ochronę przed ostrym słońcem.
- Kategoria 2 jest przeznaczona do umiarkowanego nasłonecznienia.
- Kategoria 3 zwykle pasuje do jazdy w pełnym słońcu, gdy widoczność pozostaje dobra.
- Kategoria 4 jest bardzo ciemna i nie powinna być używana do prowadzenia pojazdów.
- Filtr UV, w tym oznaczenie UV400, chroni oczy przed promieniowaniem, ale sam filtr nie gwarantuje, że okulary zapewnią dobrą widoczność za kierownicą.
W jakich sytuacjach okulary mogą ograniczać bezpieczeństwo?
Funkcjonariusz może zakwestionować okulary, jeżeli ich używanie wyraźnie utrudnia obserwowanie drogi lub przyczynia się do niebezpiecznej jazdy. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w których kierowca nie reaguje na zmianę oświetlenia.
Najczęstsze problemy to:
- jazda w bardzo ciemnych szkłach po zmroku lub w tunelu,
- korzystanie z porysowanych albo zabrudzonych soczewek,
- szkła zniekształcające kolory sygnalizacji i oznakowania,
- efekt naprzemiennego oślepienia podczas jazdy przez las, gdy słońce przebija między drzewami.
W razie nagłej zmiany warunków oświetleniowych bezpieczniej zdjąć okulary lub zastąpić je jaśniejszymi. Pomocny może być także daszek przeciwsłoneczny zamontowany w samochodzie. Najważniejsze jest zachowanie pełnej widoczności, a nie samo posiadanie albo nieposiadanie okularów.
Sprawdź rubrykę 12 prawa jazdy. Jeśli znajduje się tam kod 01.01 lub 01.02, stosuj dokładnie wskazaną korekcję. Jeżeli widnieje kod 01.06, możesz wybrać okulary albo soczewki. Okulary przeciwsłoneczne pozostają legalne, dopóki nie pogarszają obserwacji drogi i nie stwarzają zagrożenia.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W razie wątpliwości dotyczących konkretnego wpisu w prawie jazdy warto skontaktować się z właściwym wydziałem komunikacji lub prawnikiem.
