Kurs pierwszej pomocy jest obowiązkowym elementem szkolenia dla kandydatów na kierowców kategorii AM, A1, A2, A, B1 i B. Trwa 4 godziny lekcyjne, a jego ukończenie potwierdza zaświadczenie potrzebne przed przystąpieniem do egzaminu państwowego w WORD.
Jakie przepisy regulują kurs pierwszej pomocy?
Wymóg wynika z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 4 marca 2016 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców. Przepisy określają między innymi czas przeznaczony na szkolenie z pierwszej pomocy.
Kurs można odbyć w trakcie szkolenia na prawo jazdy, ale trzeba go ukończyć przed zakończeniem całego kursu i przed egzaminem państwowym. Bez zaświadczenia o ukończeniu zajęć nie można zostać dopuszczonym do egzaminu w WORD.
Obowiązek reagowania na stan zagrożenia życia wynika także z art. 162 § 1 Kodeksu karnego. Przepis dotyczy nieudzielenia pomocy osobie znajdującej się w bezpośrednim niebezpieczeństwie utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, jeśli można jej udzielić bez narażania siebie lub innych na podobne niebezpieczeństwo.
Czego nauczysz się na kursie?
Szkolenie łączy krótką część teoretyczną z ćwiczeniami. Kursanci pracują na fantomach, uczą się korzystania z AED i wykonują zadania przypominające sytuacje spotykane na drodze. Chodzi nie tylko o zapamiętanie procedury, lecz także o przećwiczenie kolejności działań.
Najważniejsze umiejętności obejmują:
- RKO – wykonywanie resuscytacji krążeniowo-oddechowej u osoby nieprzytomnej i nieoddychającej.
- Obsługę AED – przygotowanie automatycznego defibrylatora zewnętrznego i stosowanie się do jego poleceń.
- Pozycję boczną bezpieczną – ułożenie osoby nieprzytomnej, która oddycha, o ile sytuacja nie wymaga pozostawienia jej w zastanej pozycji.
- Tamowanie krwotoków i opatrywanie ran – zastosowanie ucisku oraz opatrunków do czasu przyjazdu służb.
- Wzywanie pomocy pod numerem 112 – przekazanie lokalizacji, liczby poszkodowanych i informacji o ich stanie.
Podczas ćwiczeń omawia się także bezpieczeństwo własne, ocenę miejsca zdarzenia, ewakuację z pojazdu oraz postępowanie przy podejrzeniu urazu kręgosłupa. Poszkodowanego nie należy przemieszczać bez powodu. Wyjątkiem jest bezpośrednie zagrożenie, takie jak pożar, wybuch lub ryzyko kolejnego zderzenia.
Po wypadku kolejność działań powinna być uporządkowana. Najpierw trzeba zadbać o bezpieczeństwo, a dopiero potem podejść do poszkodowanych:
- Zabezpiecz miejsce zdarzenia, włącz światła awaryjne i ustaw trójkąt ostrzegawczy, jeśli możesz zrobić to bez narażania siebie.
- Oceń stan poszkodowanych, sprawdzając przytomność i oddech.
- Wezwij numer 112 i przekaż dyspozytorowi najważniejsze informacje.
- Udziel pomocy zgodnie z sytuacją, kontrolując stan poszkodowanych do przyjazdu ratowników.
W razie braku oddechu rozpocznij RKO i korzystaj z AED, gdy jest dostępne. Przy osobie oddychającej, ale nieprzytomnej, postępowanie zależy od okoliczności i podejrzenia urazów. Instruktor powinien pokazać, kiedy można zastosować pozycję boczną, a kiedy lepiej nie poruszać poszkodowanego.

Kolizja a wypadek – jaka jest różnica?
Rozróżnienie tych zdarzeń ma znaczenie dla dalszego postępowania. Kolizja wiąże się ze stratami materialnymi, natomiast wypadek oznacza obrażenia ciała albo śmierć uczestnika. Gdy pojawia się osoba poszkodowana, trzeba wezwać służby i udzielić pomocy.
| Cecha | Kolizja | Wypadek |
|---|---|---|
| Definicja | Straty materialne bez osób rannych | Obrażenia ciała lub śmierć co najmniej jednej osoby |
| Poszkodowani | Brak osób wymagających pomocy medycznej | Co najmniej jedna osoba może potrzebować pomocy |
| Policja | Zwykle nie trzeba jej wzywać, jeśli strony mogą bezpiecznie opisać zdarzenie | Należy wezwać policję i służby ratunkowe |
| Dokumentacja | Możliwe jest spisanie oświadczenia i zgłoszenie szkody ubezpieczycielowi | Policja dokumentuje zdarzenie, a sprawa może mieć dalsze konsekwencje prawne |
Jeśli nie masz pewności, czy stan uczestnika jest poważny, potraktuj sytuację jak zagrożenie zdrowia i zadzwoń pod numer 112. Dyspozytor pomoże ocenić sytuację i wskaże dalsze czynności.
Dlaczego kurs nie jest tylko formalnością?
Zaświadczenie jest wymagane do egzaminu, ale najważniejszym rezultatem szkolenia pozostaje przygotowanie do pierwszych minut po zdarzeniu. Kierowca może znaleźć się na miejscu wypadku przed przyjazdem ratowników, a jego reakcja może zdecydować o stanie poszkodowanego.
Znajomość procedur pomaga działać spokojniej, chronić siebie, pasażerów i innych uczestników ruchu. Najważniejsze powody, by potraktować zajęcia poważnie, to:
- spełnienie wymogu szkolenia i uzyskanie zaświadczenia potrzebnego do egzaminu w WORD,
- poznanie obowiązków osoby, która jest świadkiem zdarzenia z zagrożeniem życia,
- przećwiczenie RKO, AED, tamowania krwotoków i wzywania pomocy,
- zdobycie pewności potrzebnej do działania w stresującej sytuacji.
W przypadku kursu pierwszej pomocy na prawo jazdy cztery godziny zajęć mają więc znaczenie zarówno formalne, jak i praktyczne. Ukończenie szkolenia daje wymagany dokument, ale przede wszystkim przygotowuje do udzielenia pomocy wtedy, gdy liczą się pierwsze decyzje i właściwa kolejność działań.
Artykuł nie stanowi porady prawnej ani medycznej i ma charakter informacyjny. W sytuacji zagrożenia życia należy zadzwonić pod numer 112 i stosować się do poleceń dyspozytora.