Mandat za brak zapiętych pasów wynosi 100 zł. Kierowca, który sam jedzie bez pasów, otrzymuje także 5 punktów karnych. Pasażer płaci 100 zł, ale punkty karne dotyczą wyłącznie kierowcy.
Jaki mandat za pasy grozi kierowcy i pasażerom?
Obowiązek korzystania z pasów bezpieczeństwa dotyczy kierującego oraz każdej osoby przewożonej pojazdem wyposażonym w pasy. Wynika to z art. 39 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zasada obejmuje zarówno przednie, jak i tylne siedzenia.
Za własną jazdę bez zapiętych pasów kierowca otrzymuje 100 zł mandatu i 5 punktów karnych. Pasażer, który nie korzysta z pasów, może otrzymać 100 zł mandatu, lecz nie są mu przypisywane punkty karne.
Kary w różnych sytuacjach
Wysokość łącznej kary zależy od tego, ile osób naruszyło obowiązek i czy kierowca odpowiada także za niezapięte pasy pasażerów:
| Sytuacja | Mandat dla kierowcy | Mandat dla pasażera | Punkty karne kierowcy |
|---|---|---|---|
| Kierowca jedzie bez pasów | 100 zł | Nie dotyczy | 5 |
| Kierowca ma zapięte pasy, a jeden pasażer jedzie bez pasów | 100 zł | 100 zł | 5 |
| Kierowca i jeden pasażer jadą bez pasów | 200 zł | 100 zł | 5 |
| Kierowca przewozi co najmniej dwóch pasażerów bez pasów | 100 zł za siebie oraz 100 zł za pasażerów | 100 zł za każdego naruszającego pasażera | 8 |
Mandat dla kierowcy za przewożenie pasażera bez pasów jest nakładany niezależnie od mandatu dla samego pasażera. Przy kilku pasażerach bez zapiętych pasów kierowca otrzymuje 8 punktów karnych, a każdy z tych pasażerów płaci własne 100 zł.
Kto odpowiada za niezapięte pasy pasażerów?
Kierowca ma obowiązek dopilnować, aby pasażerowie korzystali z pasów bezpieczeństwa. Jeżeli tego nie zrobi, może otrzymać mandat za przewożenie osoby bez zapiętych pasów. Odpowiedzialność ta dotyczy także sytuacji, gdy sam kierowca prawidłowo korzysta z pasów.
Istotny jest przypadek, w którym kierowca wyraźnie polecił pasażerom zapięcie pasów, a następnie nie wiedział, że nie zastosowali się do tego polecenia. W takiej sytuacji mandat może zostać nałożony na pasażera, natomiast kierowca może uniknąć kary za to naruszenie. Ocena konkretnej sytuacji należy do organu kontrolującego.
Kto jest zwolniony z obowiązku zapinania pasów?
Art. 39 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym przewiduje wyjątki od obowiązku korzystania z pasów. Dotyczą one określonych osób i sytuacji, dlatego samo powołanie się na wyjątek bez spełnienia warunków nie zwalnia z mandatu. Z obowiązku mogą być zwolnieni między innymi:
- kobiety w widocznej ciąży;
- osoby posiadające zaświadczenie lekarskie o przeciwwskazaniu do używania pasów;
- kierujący taksówką podczas przewożenia pasażera;
- instruktorzy podczas szkolenia oraz egzaminatorzy podczas egzaminowania;
- funkcjonariusze i żołnierze wykonujący określone czynności służbowe, w tym przewożący osobę zatrzymaną;
- członkowie zespołu medycznego podczas udzielania pomocy;
- konwojenci podczas przewożenia wartości pieniężnych;
- osoby chore lub niepełnosprawne przewożone na noszach albo wózku inwalidzkim.
Pasażer taksówki nie jest objęty zwolnieniem przysługującym kierowcy. Jeżeli taksówka ma pasy bezpieczeństwa, pasażer nadal powinien ich używać. Osobne zasady dotyczą przewożenia dzieci w fotelikach i innych urządzeniach przytrzymujących.
Czy brak pasów wpływa na odszkodowanie?
Mandat nie jest jedyną możliwą konsekwencją jazdy bez pasów. Jeżeli wypadek spowodował obrażenia, ubezpieczyciel może uznać, że poszkodowany przyczynił się do zwiększenia szkody. W takiej sytuacji odszkodowanie z OC sprawcy może zostać odpowiednio zmniejszone.
Podstawę takiej oceny stanowi art. 362 Kodeksu cywilnego. Nie oznacza to automatycznej odmowy wypłaty, ponieważ znaczenie ma związek między brakiem pasów a rozmiarem obrażeń. W przypadku polisy NNW decydujące mogą być także zapisy ogólnych warunków ubezpieczenia. W praktyce możliwe są:
- zmniejszenie odszkodowania z OC sprawcy, jeżeli brak pasów zwiększył rozmiar szkody;
- odmowa wypłaty świadczenia z NNW, gdy przewidują ją warunki polisy;
- spór o to, czy niezapięcie pasów miało wpływ na powstanie lub zakres obrażeń;
- ograniczenie świadczenia, jeżeli poszkodowany nie należał do grupy zwolnionej z obowiązku.
Najprostsza zasada jest jasna: 100 zł mandatu dotyczy każdej osoby jadącej bez pasów, a punkty karne otrzymuje tylko kierowca. Przy co najmniej dwóch niezapiętych pasażerach liczba punktów rośnie do 8.
