Tak, ale obowiązkowość hamowania awaryjnego zależy od kategorii prawa jazdy. Dla kategorii motocyklowych AM, A1, A2 i A jest to zadanie egzaminacyjne, natomiast w przypadku kategorii B manewr pozostaje nieobowiązkowy. Egzaminator może jednak poprosić o jego wykonanie.
Czy hamowanie awaryjne jest na egzaminie?
Hamowanie awaryjne polega na możliwie szybkim zatrzymaniu pojazdu po nagłym zagrożeniu, na przykład pojawieniu się przeszkody na jezdni. Na egzaminie praktycznym nie należy utożsamiać go ze zwykłym hamowaniem do zatrzymania we wskazanym miejscu. To dwa odrębne zadania.
W kategorii B hamowanie wykonywane w sytuacjach awaryjnych jest ujęte wśród zadań, które egzaminator może zlecić, ale nie musi. Oznacza to, że osoba zdająca powinna znać ten manewr i być gotowa wykonać go na komendę, mimo że nie jest on obowiązkowym elementem każdego egzaminu.
W przypadku kategorii motocyklowych manewr ma charakter obowiązkowy. Zasady jego wykonania wynikają z przepisów dotyczących egzaminowania, określonych między innymi w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 24 listopada 2023 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami.
Hamowanie awaryjne według kategorii
Poniższe zestawienie pokazuje, jak wygląda obowiązek wykonania manewru:
| Kategoria | Obowiązkowe? | Uwagi |
|---|---|---|
| AM | Tak, z zastrzeżeniami | Manewr nie dotyczy egzaminu przeprowadzanego czterokołowcem lekkim lub motorowerem trójkołowym. |
| A1, A2, A | Tak | Hamowanie awaryjne jest elementem zadań egzaminacyjnych dla motocykli. |
| B, B1 | Nie | Egzaminator może zlecić wykonanie manewru, ale nie ma obowiązku robić tego podczas każdego egzaminu. |
W przypadku motocykli kategorii A1, A2 i A hamowanie awaryjne wykonuje się przy prędkości co najmniej 50 km/h, z użyciem przedniego i tylnego hamulca. Szczegółowe wymagania mogą zależeć od rodzaju pojazdu egzaminacyjnego i danej kategorii.
Jak wykonać hamowanie awaryjne na egzaminie?
Przed rozpoczęciem jazdy egzaminator może poinformować, że komenda „hamuj” albo „stój” będzie oznaczała konieczność wykonania hamowania awaryjnego. W samochodzie z manualną skrzynią biegów trzeba zareagować szybko, ale bez gwałtownych ruchów kierownicą.
Prawidłowa kolejność czynności wygląda następująco:
- Zareaguj na komendę – po jej usłyszeniu natychmiast rozpocznij hamowanie, nie czekając na dodatkowe polecenie.
- Wciśnij zdecydowanie pedał hamulca i sprzęgło – w samochodzie z manualną skrzynią biegów oba pedały powinny zostać wciśnięte mocno, najlepiej do końca.
- Utrzymuj nacisk – nie zmniejszaj siły hamowania, dopóki samochód całkowicie się nie zatrzyma.
- Zachowaj kierunek jazdy – trzymaj kierownicę stabilnie i nie wykonuj dodatkowych ruchów, jeśli nie są potrzebne do uniknięcia zagrożenia.
- Po zatrzymaniu upewnij się, że możesz ruszyć – sprawdź sytuację wokół pojazdu i kontynuuj jazdę dopiero po potwierdzeniu bezpieczeństwa.
W samochodzie z automatyczną skrzynią biegów należy zwolnić pedał przyspieszenia i mocno nacisnąć hamulec. Nie wciska się sprzęgła, ponieważ taki pedał nie występuje.
Nie przerywaj hamowania przed całkowitym zatrzymaniem pojazdu. W samochodzie z manualną skrzynią wciśnięcie sprzęgła pomaga zapobiec zgaśnięciu silnika.
Jeżeli pojazd ma system ABS, podczas mocnego hamowania możesz wyczuć pulsowanie pedału. Nie oznacza ono awarii. Nie należy wtedy odpuszczać hamulca ani pompować pedałem. Trzeba utrzymać zdecydowany nacisk i pozwolić systemowi ograniczać blokowanie kół.
Instrukcje dotyczące techniki mają charakter edukacyjny i nie zastępują szkolenia z instruktorem. Na zajęciach praktycznych stosuj przede wszystkim metodę zgodną z instrukcjami szkoły jazdy oraz zachowaniem konkretnego pojazdu egzaminacyjnego.
Najczęstsze błędy podczas manewru
Podczas ćwiczeń i egzaminu problemy najczęściej wynikają z niepełnego hamowania albo przerwania manewru z powodu stresu. Szczególną uwagę zwróć na następujące błędy:
- Zbyt słabe naciśnięcie pedału hamulca, które nie prowadzi do szybkiego zatrzymania.
- Zbyt wczesne puszczenie hamulca lub sprzęgła przed całkowitym zatrzymaniem pojazdu.
- Brak wciśnięcia sprzęgła w samochodzie z manualną skrzynią biegów, co może doprowadzić do zgaśnięcia silnika.
- Odruchowe pompowanie pedału hamulca w samochodzie wyposażonym w ABS.
- Utrata skupienia po usłyszeniu komendy i niekontrolowany ruch kierownicą.
W przypadku kategorii B nie musisz wykonywać hamowania awaryjnego na każdym egzaminie, ale powinieneś być przygotowany na polecenie egzaminatora. Dla kategorii A1, A2 i A manewr jest obowiązkowy, dlatego należy ćwiczyć go pod nadzorem instruktora, z uwzględnieniem wymagań dotyczących motocykla.
