Egzamin praktyczny na prawo jazdy kat. B składa się z dwóch części: zadań na placu manewrowym oraz jazdy w ruchu drogowym. Egzaminator ocenia wykonanie poleceń według arkusza przebiegu egzaminu, a najważniejszym kryterium pozostaje bezpieczeństwo. Procedurę określają przepisy, w tym rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 24 listopada 2023 r. (Dz.U. z 2023 r., poz. 2659).
Co zabrać na egzamin praktyczny?
Egzamin rozpoczyna się w WORD na placu manewrowym. Przyjdź kilka minut wcześniej, aby spokojnie potwierdzić swoją tożsamość i przygotować się do rozpoczęcia. Przed wyjściem sprawdź następujące rzeczy:
- Dokument tożsamości – dowód osobisty, tymczasowy dowód osobisty albo paszport.
- Okulary lub soczewki – jeżeli obowiązek ich używania wynika z orzeczenia lekarskiego.
- Informację o terminie egzaminu – wydruk lub dane rezerwacji mogą ułatwić organizację wizyty.
- Wygodne obuwie – takie, które pozwala precyzyjnie obsługiwać pedały.
Po sprawdzeniu dokumentu egzaminator przedstawia się i wyjaśnia zasady przebiegu egzaminu. Część praktyczna kategorii B jest rejestrowana.
Plac manewrowy – pierwszy etap egzaminu
Na placu egzaminator sprawdza przygotowanie do jazdy, podstawową obsługę pojazdu i panowanie nad samochodem. Do ruchu drogowego przejdziesz dopiero po prawidłowym wykonaniu wymaganych zadań na placu.
Czynności kontrolno-obsługowe i przygotowanie pojazdu
Losowane są dwa zadania. Jedno dotyczy poziomu wybranego płynu eksploatacyjnego albo działania sygnału dźwiękowego, a drugie – sprawdzenia świateł. Na wykonanie tej części masz maksymalnie 5 minut.
Po kontroli technicznej przygotuj samochód do jazdy w następującej kolejności:
- ustaw fotel i zagłówek tak, aby bezpiecznie dosięgać do wszystkich elementów sterowania,
- ustaw lusterka po prawidłowym dopasowaniu fotela,
- upewnij się, że drzwi i klapa bagażnika są zamknięte,
- zapnij pas bezpieczeństwa.
Jazda po łuku
To przejazd pasem ruchu do przodu i do tyłu, nazywany potocznie łukiem. Trzeba utrzymać samochód w wyznaczonym torze, nie najechać na linię, nie potrącić pachołka ani tyczki oraz zatrzymać się w wyznaczonym polu. Podczas cofania należy obserwować tor jazdy przez tylną szybę i lusterka.
Jedno nieprawidłowe wykonanie zadania pozwala na powtórzenie próby. Druga nieudana próba kończy egzamin wynikiem negatywnym. Za błąd może zostać uznane między innymi zgaśnięcie silnika, zatrzymanie na pasie ruchu, brak wymaganej obserwacji albo nieutrzymanie płynności jazdy. Przejechanie przez linię lub potrącenie elementu wyznaczającego tor może skutkować natychmiastowym przerwaniem egzaminu.
Ruszanie na wzniesieniu
Samochód trzeba zatrzymać na wzniesieniu, a następnie ruszyć do przodu z użyciem hamulca postojowego. Pojazd nie może cofnąć się o więcej niż 0,2 m, czyli 20 cm, a silnik nie powinien zgasnąć. Także tutaj przysługuje druga próba po jednym nieudanym wykonaniu zadania. Powtórny błąd oznacza przerwanie egzaminu.
Jazda w ruchu drogowym
Po pozytywnym zaliczeniu placu rozpoczyna się jazda po drogach publicznych. Standardowo trwa ona co najmniej 40 minut. Egzaminator może skrócić ją do 25 minut, jeśli w tym czasie wykonano wszystkie wymagane zadania, a wynik jest pozytywny. Nie oznacza to, że każda jazda trwa dokładnie 25 albo 40 minut.
Podczas przejazdu egzaminator ocenia sposób prowadzenia samochodu, obserwację otoczenia, reakcję na zagrożenia, stosowanie przepisów i zachowanie wobec innych uczestników ruchu. W praktyce mogą pojawić się między innymi:
- wjazd na drogę z obiektu przydrożnego i jazda po drogach jedno- oraz dwukierunkowych,
- przejazd przez skrzyżowania równorzędne, oznakowane, z sygnalizacją i przez ronda,
- przejazd przez przejścia dla pieszych oraz, jeśli występują na trasie, przez torowisko lub przejazd kolejowy,
- parkowanie prostopadłe, skośne albo równoległe oraz zawracanie,
- zmiana pasa ruchu, zmiana kierunku jazdy, wymijanie, omijanie i wyprzedzanie,
- hamowanie od prędkości co najmniej 50 km/h do zatrzymania we wskazanym miejscu.
Egzaminator wydaje polecenia z odpowiednim wyprzedzeniem, ale nie może wymagać wykonania manewru niezgodnego z przepisami. Jeśli wskazany skręt jest chwilowo niemożliwy, należy kontynuować jazdę zgodnie z oznakowaniem i bezpieczeństwem.
Kiedy błąd kończy egzamin?
Najważniejsza zasada jest prosta: powtórzenie tego samego zadania wykonane nieprawidłowo po raz drugi może zakończyć egzamin wynikiem negatywnym. Niezależnie od liczby wcześniejszych uchybień egzaminator może przerwać jazdę od razu, gdy zachowanie zdającego stworzy bezpośrednie zagrożenie.
| Działanie | Konsekwencja | Możliwość poprawy |
|---|---|---|
| Jednokrotne nieprawidłowe wykonanie zadania na placu | Zadanie niezaliczone | Tak, jedna powtórna próba |
| Drugie nieprawidłowe wykonanie tego samego zadania | Wynik negatywny i przerwanie egzaminu | Nie |
| Zgaśnięcie silnika podczas pierwszej próby na łuku lub wzniesieniu | Błąd w zadaniu | Tak, jeśli przepisy danego zadania na to pozwalają |
| Najechanie na linię albo potrącenie pachołka lub tyczki na łuku | Przerwanie egzaminu zgodnie z zasadami zadania | Nie |
| Wymuszenie pierwszeństwa, przejazd na czerwonym świetle albo spowodowanie zagrożenia | Natychmiastowe przerwanie i wynik negatywny | Nie |
| Nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu lub ominięcie pojazdu zatrzymanego przed przejściem | Natychmiastowe przerwanie i wynik negatywny | Nie |
Ostrzeżenie: egzaminator nie musi informować na bieżąco o każdym błędzie. Powrót do WORD nie zawsze oznacza więc pozytywny wynik. Decyzja zostaje wpisana do arkusza przebiegu egzaminu po zakończeniu oceny.
Co dzieje się po zakończeniu jazdy?
Po powrocie egzaminator omawia przebieg egzaminu i podaje wynik. Przy wyniku negatywnym wskazuje przyczyny oraz przekazuje informacje wynikające z arkusza. Na kolejny egzamin można zapisać się po ponownym wniesieniu opłaty, a termin powtórki nie może przypadać wcześniej niż po upływie 7 dni.
Po wyniku pozytywnym dane są uzupełniane w profilu kandydata. Następnie trzeba dopełnić formalności związanych z wydaniem dokumentu w wydziale komunikacji i opłacić jego wydanie. Sam egzamin sprawdza nie tylko technikę manewrów, lecz przede wszystkim bezpieczne podejmowanie decyzji w rzeczywistym ruchu drogowym.
