Egzamin praktyczny na prawo jazdy kategorii B składa się z dwóch zasadniczych części: zadań na placu manewrowym oraz jazdy w ruchu drogowym. Procedura jest ujednolicona w całym kraju, a egzaminator ocenia wykonanie zadań i bezpieczeństwo jazdy na podstawie arkusza przebiegu egzaminu praktycznego.
Co trzeba mieć przed egzaminem?
Na egzamin w WORD zgłoś się o wyznaczonej godzinie z ważnym dokumentem tożsamości. Egzaminator sprawdzi dane przed rozpoczęciem jazdy. Przygotuj:
- dowód osobisty, paszport lub inny akceptowany dokument pozwalający potwierdzić tożsamość;
- okulary, soczewki kontaktowe albo inne pomoce, jeśli ich używanie wynika z orzeczenia lekarskiego;
- informację o ewentualnych ograniczeniach zdrowotnych wpisanych w orzeczeniu;
- punktualność, ponieważ spóźnienie może uniemożliwić rozpoczęcie egzaminu o wyznaczonej porze.
Po wywołaniu nazwiska egzaminator przedstawia się, potwierdza zasady egzaminu i wskazuje pojazd. Część praktyczna kategorii B jest rejestrowana, a przebieg zadań zostaje odnotowany w arkuszu egzaminacyjnym.
Jak wygląda plac manewrowy?
Na placu manewrowym wykonywane są czynności kontrolno-obsługowe, przygotowanie do jazdy, jazda pasem ruchu do przodu i do tyłu, czyli tak zwany łuk, oraz ruszanie na wzniesieniu. Pozytywne zaliczenie tej części pozwala rozpocząć jazdę w ruchu drogowym.
Czynności kontrolno-obsługowe
System lub egzaminator losuje dwa zadania. Pierwsze dotyczy wybranego płynu eksploatacyjnego albo działania sygnału dźwiękowego, a drugie – sprawdzenia świateł. Na wykonanie czynności kontrolno-obsługowych kandydat ma nie więcej niż 5 minut.
W przypadku płynów trzeba wskazać miejsce kontroli i sposób sprawdzenia poziomu. Przy światłach należy uruchomić właściwe oświetlenie i sprawdzić jego działanie na zewnątrz pojazdu. Zakres może obejmować między innymi światła pozycyjne, mijania, drogowe, hamowania, cofania, kierunkowskazy, awaryjne i przeciwmgłowe, jeśli występują w pojeździe.
Przygotowanie pojazdu do jazdy
Przed uruchomieniem samochodu wykonaj pełną kontrolę stanowiska kierowcy. Najpierw ustaw fotel i zagłówek, następnie wyreguluj lusterka. Na końcu zapnij pas bezpieczeństwa i sprawdź zamknięcie drzwi.
Ta kolejność ma znaczenie, ponieważ ustawienie lusterek przed dopasowaniem fotela może wymagać ponownej regulacji. Przed ruszeniem sprawdź następujące elementy:
- ustawienie fotela zapewniające wygodną obsługę pedałów i kierownicy;
- prawidłową wysokość zagłówka;
- ustawienie lusterek po dopasowaniu fotela;
- zapięcie pasa bezpieczeństwa;
- zamknięcie wszystkich drzwi pojazdu i klapy bagażnika.
Jazda po łuku i ruszanie na wzniesieniu
Jazda pasem ruchu polega na płynnym przejechaniu wyznaczonego toru do przodu, zatrzymaniu w polu zatrzymania, a następnie cofaniu po tym samym torze. Podczas cofania trzeba obserwować tor jazdy przez tylną szybę i lusterka.
Jedna nieudana próba zadania może zostać powtórzona. Próba nie jest zaliczona między innymi wtedy, gdy silnik zgaśnie, pojazd zatrzyma się w sposób powodujący utratę płynności, samochód najedzie na linię albo nie zatrzyma się w wyznaczonym polu. Przejechanie przez linię, potrącenie pachołka lub tyczki albo ponowny błąd przy drugiej próbie powoduje przerwanie egzaminu.
Przy ruszaniu na wzniesieniu pojazd nie może cofnąć się o więcej niż 0,2 m, czyli 20 cm. Zgaśnięcie silnika albo nadmierne cofnięcie oznacza niezaliczenie próby, ale dopuszczalna jest jedna próba poprawkowa. Drugi błąd przy tym samym zadaniu kończy egzamin wynikiem negatywnym.
| Sytuacja na placu | Co oznacza? | Kiedy egzamin zostaje przerwany? |
|---|---|---|
| Zgaśnięcie silnika | Nieprawidłowa próba zadania | Po ponownym nieprawidłowym wykonaniu tego samego zadania |
| Najechanie na linię | Próba niezaliczona, jeśli pojazd naruszy linię | Przejechanie przez linię albo drugi błąd przy zadaniu |
| Potrącenie pachołka lub tyczki | Błąd w wykonaniu toru jazdy | Egzamin zostaje przerwany |
| Błąd podczas drugiej próby | Brak zaliczenia zadania | Wynik negatywny i przerwanie egzaminu |
Jak przebiega jazda w ruchu drogowym?
Po zaliczeniu placu egzaminator zajmuje miejsce w pojeździe i rozpoczyna ocenę jazdy na drogach publicznych. Ta część powinna trwać co najmniej 40 minut. Może zostać skrócona do 25 minut tylko wtedy, gdy kandydat wykona wszystkie wymagane zadania przewidziane dla egzaminu.
Egzaminator ocenia zgodność jazdy z przepisami, obserwację otoczenia, sposób wykonywania manewrów, reagowanie na zagrożenia, zachowanie wobec innych uczestników ruchu oraz obsługę pojazdu. W programie mogą znaleźć się między innymi:
- parkowanie prostopadłe, skośne albo równoległe;
- zawracanie na drodze jednojezdniowej dwukierunkowej lub na skrzyżowaniu;
- przejazd przez skrzyżowania równorzędne, oznakowane i z sygnalizacją świetlną;
- hamowanie od prędkości co najmniej 50 km/h do zatrzymania we wskazanym miejscu;
- zmiana pasa ruchu, zmiana kierunku jazdy, wymijanie, omijanie i wyprzedzanie;
- przejazd przez przejścia dla pieszych oraz, jeśli występują na trasie, torowiska i przystanki.
Jednokrotne nieprawidłowe wykonanie niektórych zadań może skutkować ich powtórzeniem zgodnie z zasadami określonymi w arkuszu. Inaczej traktowane jest zachowanie, które stwarza bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa.
Co przerywa egzamin natychmiast?
Egzaminator przerywa jazdę, gdy działanie osoby egzaminowanej powoduje bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których mogłoby dojść do kolizji, potrącenia lub wypadku.
Negatywny wynik może spowodować między innymi wymuszenie pierwszeństwa, zignorowanie czerwonego światła, nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu albo wykonanie manewru bez właściwej obserwacji, jeśli prowadzi to do realnego zagrożenia. W takiej sytuacji egzaminator nie pozwala kontynuować jazdy.
Co dzieje się po zakończeniu jazdy?
Po powrocie do WORD egzaminator omawia wynik części praktycznej. Przy wyniku negatywnym wskazuje przyczynę oraz zadania, które zostały wykonane nieprawidłowo. Wynik i przebieg egzaminu są odnotowywane w dokumentacji.
Po zdaniu egzaminu informacja trafia do właściwego wydziału komunikacji. Aby otrzymać dokument prawa jazdy, trzeba dopełnić wymaganych formalności i uiścić opłatę za jego wydanie. Sam pozytywny wynik egzaminu nie zastępuje jeszcze wydanego dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdem.
Najważniejsze jest rozróżnienie między błędem, który pozwala na jedną próbę poprawkową, a działaniem stwarzającym zagrożenie. Na placu szczególne znaczenie ma przygotowanie pojazdu, płynna jazda pasem ruchu i kontrola samochodu przy ruszaniu na wzniesieniu.
