W 2026 roku za wykroczenie drogowe można otrzymać mandat do 5000 zł, a przy zbiegu wykroczeń do 6000 zł. Do kary finansowej mogą dojść punkty karne, zatrzymanie prawa jazdy albo zakaz prowadzenia pojazdów. Limit punktów wynosi 24 dla większości kierowców i 20 dla osób mających uprawnienia krócej niż rok.
Taryfikator mandatów za przekroczenie prędkości
Stawka zależy od tego, o ile przekroczono dopuszczalną prędkość. Przy przekroczeniu o więcej niż 30 km/h może zadziałać recydywa drogowa. Oznacza ona ponowne popełnienie tego samego wykroczenia w ciągu 2 lat i podwojenie mandatu w przypadkach wskazanych w przepisach.
| Przekroczenie prędkości | Mandat standardowy | Mandat w recydywie | Punkty karne |
|---|---|---|---|
| Do 10 km/h | 50 zł | – | 1 |
| 11–15 km/h | 100 zł | – | 2 |
| 16–20 km/h | 200 zł | – | 3 |
| 21–25 km/h | 300 zł | – | 5 |
| 26–30 km/h | 400 zł | – | 7 |
| 31–40 km/h | 800 zł | 1600 zł | 9 |
| 41–50 km/h | 1000 zł | 2000 zł | 11 |
| 51–60 km/h | 1500 zł | 3000 zł | 13 |
| 61–70 km/h | 2000 zł | 4000 zł | 14 |
| 71 km/h i więcej | 2500 zł | 5000 zł | 15 |
Przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h może oznaczać zatrzymanie prawa jazdy na 3 miesiące. W 2026 roku dotyczy to także jazdy poza obszarem zabudowanym na drodze jednojezdniowej dwukierunkowej, jeśli kierowca przekroczy limit o ponad 50 km/h.
Mandaty za najczęstsze wykroczenia drogowe
Poniższe stawki dotyczą wybranych naruszeń, które często występują w ruchu miejskim i bezpośrednio wpływają na bezpieczeństwo pieszych oraz pasażerów:
| Wykroczenie | Mandat | Punkty karne |
|---|---|---|
| Korzystanie podczas jazdy z telefonu trzymanego w ręku | 500 zł | 12 |
| Jazda bez zapiętych pasów bezpieczeństwa | 100 zł | 5 |
| Przewożenie pasażera bez zapiętych pasów | 100 zł | 5 |
| Przewożenie dziecka bez wymaganego fotelika lub urządzenia przytrzymującego | 300 zł | 6 |
| Nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu na przejściu lub wchodzącemu na przejście | 1500 zł | 15 |
| Wyprzedzanie na przejściu dla pieszych lub bezpośrednio przed nim | 1500 zł | 15 |
| Omijanie pojazdu, który zatrzymał się przed przejściem, aby przepuścić pieszego | 1500 zł | 15 |
| Niezatrzymanie się przed znakiem B-20 „STOP” | 300 zł | 8 |
| Wjazd na przejazd kolejowy przy czerwonym sygnale lub opuszczonych zaporach | 2000 zł | 15 |
| Niestosowanie się do zakazu wyprzedzania | 1000 zł | 15 |
W przypadku wybranych naruszeń wobec pieszych, na przejazdach kolejowych i związanych z wyprzedzaniem recydywa podnosi mandat do podwójnej wysokości. Przykładowo za nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu może wynieść 3000 zł, a za nieprawidłowy przejazd kolejowy 4000 zł.
Recydywa drogowa – kiedy mandat jest podwójny?
Recydywa nie dotyczy każdego wykroczenia. Stosuje się ją do określonych, poważniejszych naruszeń, jeżeli kierowca ponownie popełni czyn z tej samej grupy w ciągu 2 lat od wcześniejszego ukarania.
Podwójna stawka może dotyczyć między innymi:
- przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 30 km/h
- nieustąpienia pierwszeństwa pieszemu
- wyprzedzania w miejscu objętym zakazem
- wyprzedzania na przejściu dla pieszych lub bezpośrednio przed nim
- wjazdu na przejazd kolejowy przy czerwonym sygnale albo opuszczonych zaporach
- prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu
Recydywa podwaja mandat, ale nie zawsze podwaja liczbę punktów karnych. Punkty wynikają z rodzaju naruszenia i są naliczane według odrębnego taryfikatora.
Jak działa system punktów karnych?
Za jedno wykroczenie można otrzymać maksymalnie 15 punktów karnych. Punkty są naliczane niezależnie od mandatu, dlatego zapłata kary finansowej nie usuwa ich z ewidencji.
Najważniejsze zasady systemu są następujące:
- limit dla kierowcy posiadającego uprawnienia co najmniej rok wynosi 24 punkty
- limit dla kierowcy mającego prawo jazdy krócej niż rok wynosi 20 punktów
- punkty co do zasady kasują się po roku od opłacenia mandatu
- kurs reedukacyjny może zmniejszyć konto o 6 punktów, jeśli kierowca spełnia ustawowe warunki
- kursu nie można wykorzystywać po przekroczeniu limitu ani w przypadkach wyłączonych przez przepisy
Stan punktów można sprawdzić w usłudze dostępnej przez internet oraz w jednostce Policji. Po przekroczeniu limitu konsekwencje zależą także od stażu kierowcy. Osoba z krótkim stażem może stracić uprawnienia bez trybu egzaminacyjnego stosowanego wobec bardziej doświadczonych kierowców.
Mandat kredytowany i zaoczny – terminy płatności
Termin zapłaty zależy od rodzaju mandatu. Numer rachunku oraz dane potrzebne do wpłaty znajdują się na dokumencie.
- Mandat kredytowany – opłać w ciągu 7 dni od przyjęcia, zwykle po kontroli drogowej.
- Mandat zaoczny – opłać w terminie wskazanym na mandacie, nie krótszym niż 7 dni, a w typowych przypadkach w ciągu 14 dni od wystawienia.
- Brak zapłaty – należność może zostać skierowana do egzekucji administracyjnej.
- Odmowa przyjęcia mandatu – funkcjonariusz kieruje sprawę do sądu, który rozstrzyga o odpowiedzialności i wysokości grzywny.
Mandat przyjęty przez kierowcę nie jest tym samym co grzywna orzeczona przez sąd. W postępowaniu sądowym za wybrane wykroczenia grzywna może sięgnąć 30 000 zł, czyli znacznie więcej niż maksymalny mandat nakładany przez funkcjonariusza.
Wykroczenie a przestępstwo drogowe
Wykroczenie drogowe jest czynem zabronionym o niższym stopniu społecznej szkodliwości, opisanym między innymi w rozdziale XI Kodeksu wykroczeń, obejmującym art. 84–103a. Podstawowe kary to areszt, ograniczenie wolności, grzywna albo nagana. W praktyce wiele spraw kończy się mandatem, bez kierowania ich do sądu.
Przestępstwo jest poważniejszym czynem uregulowanym w Kodeksie karnym. Może prowadzić do kary pozbawienia wolności, zakazu prowadzenia pojazdów oraz innych środków karnych. O tym, czy dane zachowanie jest wykroczeniem czy przestępstwem, decydują konkretne znamiona czynu, skutek oraz okoliczności wskazane w ustawie.
Drift, nielegalne wyścigi i brawurowa jazda w 2026 roku
W 2026 roku zaostrzono odpowiedzialność za szczególnie niebezpieczne zachowania. Drift został wyodrębniony jako osobne wykroczenie. Za samo celowe wprowadzanie pojazdu w poślizg grozi grzywna nie niższa niż 1500 zł, a jeśli zachowanie stworzy zagrożenie w ruchu drogowym – co najmniej 2500 zł. Policja może również zatrzymać prawo jazdy na 3 miesiące.
Organizowanie, prowadzenie lub udział w nielegalnym wyścigu pojazdów mechanicznych może stanowić przestępstwo. Dotyczy to także sytuacji, w których brawurowa jazda łączy rażące przekroczenie prędkości z naruszeniem innych zasad bezpieczeństwa i bezpośrednim narażeniem człowieka na utratę życia lub zdrowia.
Za prowadzenie pojazdu mimo sądowego zakazu kierowcy grozi odpowiedzialność karna, a w określonych przypadkach także dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Ostateczną karę w takich sprawach wymierza sąd, a nie funkcjonariusz w postępowaniu mandatowym.
Informacje dotyczące stawek i zmian prawnych odnoszą się do stanu prawnego wskazanego dla 2026 roku. W sprawie konkretnego zarzutu, odmowy przyjęcia mandatu lub postępowania sądowego znaczenie ma dokładna kwalifikacja czynu oraz aktualne brzmienie przepisów.
