W Polsce za brak kamizelki odblaskowej w samochodzie nie grozi mandat, ponieważ nie jest ona obowiązkowym elementem wyposażenia auta. Obowiązkowe są trójkąt ostrzegawczy i gaśnica. Inne zasady dotyczą pieszego, który po zmroku porusza się poza obszarem zabudowanym.
Czy w Polsce trzeba mieć kamizelkę w samochodzie?
Polskie przepisy nie wymagają wożenia kamizelki odblaskowej w samochodzie. Podczas kontroli drogowej kierowca nie dostanie więc mandatu wyłącznie za to, że w aucie nie ma kamizelki. Obowiązkowe wyposażenie pojazdu obejmuje trójkąt ostrzegawczy i gaśnicę.
Nie należy mylić wyposażenia samochodu z obowiązkami osoby, która po awarii wysiada z auta. Kierowca lub pasażer staje się wtedy pieszym i może podlegać przepisom dotyczącym używania elementów odblaskowych.
Kiedy pieszy musi mieć odblask?
Zgodnie z art. 11 ust. 4a ustawy Prawo o ruchu drogowym pieszy poruszający się po drodze po zmierzchu, poza obszarem zabudowanym, musi używać elementów odblaskowych w sposób widoczny dla innych uczestników ruchu. Wyjątek dotyczy poruszania się po drodze dla pieszych, drodze dla pieszych i rowerów oraz drodze dla rowerów.
Obowiązek dotyczy więc sytuacji, w których pieszy:
- porusza się po zmroku poza obszarem zabudowanym
- idzie poboczem albo jezdnią
- nie korzysta z chodnika, drogi dla pieszych ani drogi dla rowerów
- powinien umieścić odblask w miejscu widocznym dla innych uczestników ruchu
Za brak wymaganego odblasku pieszy może otrzymać mandat do 500 zł. W praktyce często wskazuje się kwotę około 100 zł, ale wysokość grzywny zależy od okoliczności i decyzji funkcjonariusza. Kara dotyczy pieszego, a nie kierowcy za brak kamizelki w samochodzie.
W terenie zabudowanym przepisy co do zasady nie nakładają takiego obowiązku, jednak odblask nadal zwiększa bezpieczeństwo. Ma to znaczenie szczególnie podczas spaceru poboczem, biegania po zmroku, złej pogody lub zatrzymania pojazdu na nieoświetlonej drodze.
Czy za granicą kamizelka jest obowiązkowa?
W wielu krajach europejskich kamizelka należy do obowiązkowego wyposażenia samochodu albo kierowca musi ją założyć po wyjściu z pojazdu na drodze. Konwencja wiedeńska z 1968 roku reguluje zasady dopuszczenia pojazdów do ruchu, ale nie zwalnia podróżnych z przestrzegania lokalnych przepisów bezpieczeństwa. Przed wyjazdem trzeba więc sprawdzić wymagania państwa, przez które będzie przebiegać trasa.
Poniższe kwoty mają charakter orientacyjny i mogą zmieniać się wraz z lokalnymi taryfikatorami:
| Kraj | Wykroczenie | Mandat |
|---|---|---|
| Austria | Brak kamizelki lub niezałożenie jej po wyjściu z auta | od 14 euro |
| Słowacja | Brak wymaganego wyposażenia samochodu | 60 euro na miejscu lub 100 euro w postępowaniu administracyjnym |
| Niemcy | Brak kamizelki odblaskowej | około 43,50 euro |
| Włochy | Brak kamizelki odblaskowej | od 42 do 173 euro |
| Chorwacja | Brak kamizelki u kierowcy po wyjściu z pojazdu | około 30 euro |
W Niemczech kamizelka jest wymagana przede wszystkim dla kierowcy, natomiast w Austrii i Chorwacji szczególne znaczenie ma jej założenie po opuszczeniu samochodu. Na Słowacji powinna znajdować się w zasięgu kierowcy. Włochy również przewidują kary za brak kamizelki w sytuacjach określonych lokalnymi przepisami.
Jak przygotować auto do wyjazdu?
Nawet gdy polskie przepisy nie wymagają kamizelki, najlepiej przechowywać ją w kabinie, a nie pod bagażami w bagażniku. W razie awarii kierowca powinien móc założyć ją przed wyjściem z samochodu. Dla większego bezpieczeństwa warto mieć osobną kamizelkę dla każdego pasażera.
Przed podróżą zagraniczną sprawdź następujące elementy:
- przepisy dotyczące wyposażenia obowiązujące w każdym kraju na trasie
- kamizelki odblaskowe dla wszystkich pasażerów, przechowywane w kabinie
- apteczkę, nawet jeśli nie jest wymagana przez polskie przepisy
- trójkąt ostrzegawczy i gaśnicę w łatwo dostępnym miejscu
Kamizelka zwiększa widoczność z około 30–40 metrów do nawet 150 metrów. Przy awarii na drodze daje kierowcom więcej czasu na reakcję, dlatego jej brak może mieć poważniejsze skutki niż sama kara administracyjna.
Brak odblasku może mieć znaczenie także przy ustalaniu odpowiedzialności za wypadek. Jeżeli pieszy nie zadbał o widoczność i przyczynił się do powstania szkody, sąd może zmniejszyć należne odszkodowanie na podstawie art. 362 Kodeksu cywilnego. Nie jest to automatyczna kara finansowa, lecz konsekwencja oceniana indywidualnie na podstawie przebiegu zdarzenia.
W Polsce mandat za brak kamizelki w aucie nie obowiązuje, ale sama kamizelka jest tanim i łatwo dostępnym środkiem ochrony. Przy wyjeździe zagranicznym jej zabranie pozwala spełnić lokalne wymagania i bezpieczniej przeprowadzić czynności po awarii.
Artykuł ma charakter informacyjny. Przepisy i wysokość mandatów mogą się zmieniać, dlatego przed podróżą zagraniczną sprawdź aktualne wymagania na stronach gov.pl lub właściwej ambasady.
