Czy na autostradzie można płacić kartą?

Stoisz przed bramką i zastanawiasz się, czy na autostradzie zapłacisz kartą bez nerwów i szukania gotówki. Na polskich autostradach coraz częściej wystarczy plastik w portfelu albo karta podpięta w telefonie. Z tego artykułu dowiesz się, gdzie i jak działa płatność kartą na autostradzie, żeby przejazd był szybki i spokojny.

Czy na autostradzie można płacić kartą?

Na płatnych odcinkach polskich autostrad zapłacisz kartą niemal zawsze. Dotyczy to zarówno kart bankowych, jak i kart flotowych, które firmy wydają kierowcom służbowym. Karta może działać klasycznie na terminalu przy bramce albo w tle, gdy podłączysz ją do aplikacji lub urządzenia pokładowego.

Inaczej wygląda sytuacja na odcinkach zarządzanych przez prywatnych koncesjonariuszy, a inaczej na trasach podległych GDDKiA. Samochody osobowe i motocykle na wielu odcinkach państwowych już nie płacą, ale cięższe pojazdy nadal muszą korzystać z e-TOLL i tam również wykorzystywana jest karta. W praktyce oznacza to, że niezależnie od typu autostrady możesz oprzeć cały system opłat właśnie na karcie debetowej, kredytowej albo flotowej.

Na wszystkich płatnych odcinkach autostrad w Polsce da się uregulować opłatę kartą – bezpośrednio na bramce lub poprzez system elektroniczny.

Różnica dotyczy więc nie tego, czy karta jest przyjmowana, ale w jaki sposób system ją obciąża. Dobrze znać te warianty, bo od nich zależy czas postoju przy bramce, wygoda podróży i sposób rozliczenia przejazdu w firmie.

Jak płacić kartą na bramkach A1, A2 i A4?

Na części autostrad nadal działają klasyczne bramki autostradowe z inkasentem lub biletomatem. To między innymi odcinki koncesyjne A1 Gdańsk–Toruń, A2 Świecko–KoninA4 Katowice–Kraków. W każdym z tych miejsc możesz podjechać do pasa z terminalem i zapłacić kartą, zamiast szukać banknotów w portfelu.

Autostrada A2 Świecko–Konin

Na A2 między Świeckiem a Koninem działa klasyczny system biletowy. Przy wjeździe pobierasz tzw. bilet zerowy, który rejestruje punkt startowy. Kiedy zjeżdżasz z autostrady, oddajesz bilet inkasentowi i wtedy system nalicza opłatę za przejechany odcinek.

Na placach poboru opłat możesz zapłacić kartą płatniczą z logo Visa, Mastercard czy Maestro. Akceptowane są karty debetowe i kredytowe, działają też zbliżeniowe płatności mobilne oparte na karcie. Kierowcy firmowi często używają na tym odcinku kart flotowych, bo ułatwia to rozliczanie kosztów w przedsiębiorstwie.

Na A2 przyjmowana jest także gotówka w trzech walutach: PLN, EUR i USD. Banknoty w euro i dolarach są honorowane, ale resztę otrzymasz zawsze w złotówkach. To przydatne dla kierowców z zagranicy, którzy jadą przez Polskę tranzytem.

Autostrady A1 i A4 z bramkami

Na płatnym odcinku A1 Gdańsk–Toruń, zarządzanym przez AmberOne, system działania bramek jest podobny. Przy wjeździe pobierasz bilet lub korzystasz z pasa AmberGo, a przy zjeździe uiszczasz należność. Przy tradycyjnym pasie płatniczym zapłacisz kartą, zarówno bankową, jak i flotową, z użyciem terminala przy okienku.

Na odcinku A4 Katowice–Kraków płatność pojawia się dwa razy, bo funkcjonują place poboru opłat w Balicach i w Mysłowicach. Przejazd przez każdy z nich można opłacić kartą. System przyjmuje karty debetowe, kredytowe i flotowe, a obsługa zna już takie transakcje bardzo dobrze, bo duża część kierowców wybiera tę formę.

Na bramkach spotkasz wiele rodzajów kart flotowych. Na przykład na AmberOne A1 są honorowane m.in. EuroWag, Shell, Routex i inne. W praktyce oznacza to, że kierowca ciężarówki lub auta służbowego nie potrzebuje gotówki, żeby przejechać cały odcinek. Wystarczy plastik przypisany do firmy.

Na tradycyjnych bramkach przydadzą się następujące karty i rozwiązania płatnicze:

• karta debetowa banku, który wydał ją do Twojego konta osobistego,
• karta kredytowa, jeśli wolisz ją niż debetową kartę do rachunku,
• karta flotowa, gdy jeździsz autem firmowym i rozliczasz paliwo oraz przejazdy,
• płatność zbliżeniowa telefonem lub zegarkiem, ale oparta właśnie na karcie.

Jak działają płatności kartą w aplikacjach i videotollingu?

Kolejki do bramek skłoniły operatorów autostrad do wprowadzenia rozwiązań elektronicznych. Tu również karta gra główną rolę, choć nie przykładamy jej już do terminala. System videotolling łączy numer rejestracyjny auta z kartą zapisane w aplikacji, a kamery same wywołują płatność, gdy przejeżdżasz przez bramkę.

Aplikacje do videotollingu

Na polskich autostradach działają aplikacje takie jak Autopay, SkyCash, mPay czy IKO. Po jednorazowej konfiguracji aplikacja pobiera środki automatycznie. Wystarczy dodać numer rejestracyjny i wprowadzić dane karty, a przejazdy są rozliczane w tle.

Kierowca nie musi nawet mieć telefonu w dłoni podczas przejazdu. System kamer na bramce odczytuje tablicę rejestracyjną i łączy pojazd z wcześniej zapisaną kartą. Dzięki temu szlabany podnoszą się bez zatrzymania, a Ty nie szukasz portfela pod presją kolejki.

Rejestracja w aplikacji do videotollingu zwykle wygląda podobnie i obejmuje kilka prostych kroków:

• pobranie aplikacji z oficjalnego sklepu na smartfonie,
• utworzenie konta użytkownika z podstawowymi danymi,
• dopisanie pojazdu przez podanie numeru rejestracyjnego i typu auta,
• dodanie karty płatniczej, z której aplikacja pobiera opłaty za przejazdy.

Po zakończeniu przejazdu możesz przejrzeć historię operacji w aplikacji. To przydatne przy rozliczeniach służbowych i przy kontroli wydatków domowych, bo widzisz datę, godzinę i kwotę każdego przejazdu.

System A4Go

Na odcinku A4 Katowice–Kraków działa też rozwiązanie oparte nie na telefonie, ale na urządzeniu w aucie. System A4Go korzysta z małego nadajnika, który przyklejasz do przedniej szyby. Gdy zbliżasz się do bramki, urządzenie komunikuje się z anteną i otwiera przejazd.

A4Go można zasilać na dwa sposoby. Pierwsza opcja to konto prepaid, które doładowujesz impulsami przed trasą. Druga to rozliczenie postpaid, w którym do urządzenia przypisujesz kartę płatniczą i płacisz za faktyczne przejazdy po miesiącu. Obie formy sprawiają, że nie stoisz w kolejce z gotówką.

AmberGo i karty flotowe

Na odcinkach autostrady A1 zarządzanych przez AmberOne wdrożono system AmberGo. To także videotolling, w którym kamery odczytują numer rejestracyjny, a opłata jest pobierana z karty podpiętej w aplikacji, na przykład w Autopay. Szlaban podnosi się sam, więc ruch jest płynniejszy.

Dla flot ciężarowych i aut służbowych operator AmberOne akceptuje szeroką listę kart flotowych. Dzięki temu jedna plastikowa karta obsługuje paliwo, serwis i przejazdy A1. Wśród akceptowanych kart znajdują się między innymi:

• Shell i Routex używane przez wielu przewoźników międzynarodowych,
• UTA i DKV popularne w transporcie ciężkim,
• FLOTA, LOTOS Biznes oraz LogPay stosowane przez polskie firmy,
• EuroWag, który od 2019 roku działa także na AmberOne A1.

Dla kierowcy sprowadza się to do jednego prostego nawyku. Podjeżdżasz pod bramkę, wybierasz pas AmberGo, a system sam sięga po środki z przypisanej karty i zapisuje przejazd w historii konta flotowego.

Jak płacić kartą na odcinkach rządowych bez bramek?

Na rządowych odcinkach A2 Konin–Stryków i A4 Wrocław–Gliwice fizyczne bramki zostały zdemontowane. Samochody osobowe i motocykle są tam zwolnione z opłat, ale pojazdy powyżej 3,5 tony nadal muszą płacić w systemie elektronicznym. Tu również karta jest podstawową metodą rozliczenia, choć nie ma tradycyjnego terminala.

System e-TOLL i aplikacje

Dla ciężarówek i autobusów działa system e-TOLL. Opiera się on na lokalizacji GPS, która śledzi przejechany odcinek i nalicza stawkę za kilometr. Kierowca korzysta z aplikacji e-TOLL lub z zewnętrznych rozwiązań, na przykład Autopay, albo z dedykowanego urządzenia pokładowego OBU.

Na koncie użytkownika trzeba wskazać źródło finansowania płatności. Może to być konto przedpłacone zasilane przelewem lub obciążane automatycznie z karty. W tym drugim wariancie podajesz dane karty płatniczej, a system pobiera środki, kiedy saldo spada poniżej ustalonego progu.

Stawka na drogach zarządzanych przez GDDKiA wynosiła dla wielu kategorii pojazdów ciężkich około 0,10 zł za kilometr. Dla firm transportowych ma znaczenie, że e-TOLL pozwala ściągnąć pełny raport przejazdów, a każda transakcja kartą jest widoczna w systemie księgowym.

E-bilet i bilet papierowy

Nie każdy kierowca chce korzystać z aplikacji czy urządzenia pokładowego. Dlatego państwowy system przewidział także bilet autostradowy, który można kupić przed wjazdem na płatny odcinek. Bilet może mieć formę elektroniczną lub papierową, ale w obu przypadkach da się zapłacić kartą.

E-bilet da się kupić przez internet w oficjalnym sklepie e-TOLL albo w aplikacjach partnerów. Podajesz numer rejestracyjny, wybierasz odcinek i planowaną datę przejazdu, po czym płacisz kartą lub Blikiem. Dane karty są przetwarzane przez operatora płatności, a potwierdzenie biletu otrzymujesz w formie elektronicznej.

Istnieje też papierowy bilet autostradowy, sprzedawany na wybranych stacjach paliw. To między innymi sieci Orlen, Circle K, BP, Shell, Moya, Lotos, Huzar czy Extrans. Przy kasie podajesz numer rejestracyjny i odcinek, kupujesz bilet i płacisz kartą. Dla wielu kierowców to wygodny wariant, bo łączą tankowanie z zakupem biletu w jednym miejscu.

Różne sposoby płacenia kartą za autostradę na głównych odcinkach można zestawić w prostej tabeli:

Jaką kartę wybrać na autostradę i o czym pamiętać?

Czy lepiej wozić przy sobie kartę debetową, kredytową, czy może wyłącznie flotową od pracodawcy. Najważniejsze jest to, aby karta miała aktywną funkcję płatności w terminalach oraz w internecie, bo tego wymagają systemy videotolling i aplikacje mobilne. Warto także sprawdzić dzienny limit transakcji, żeby nie zablokować przejazdu przez zbyt niski próg.

Dobrze, gdy karta jest zapisana w przynajmniej jednej sprawdzonej aplikacji do płatności za autostrady. Jeśli w czasie wakacji aplikacja e-TOLL przestaje obsługiwać starszy system w telefonie, możesz szybko sięgnąć po inną, która działa na nowszym smartfonie pasażera. Wielu kierowców ma też zapasową kartę w portfelu, bo zgubienie lub blokada podstawowej karty daleko od domu to spory kłopot.

Dobrą praktyką jest ustawienie oddzielnego limitu na płatności za autostrady, tak aby nie konkurowały z dużymi zakupami z tej samej karty.

Kierowcy zawodowi zwykle korzystają głównie z kart flotowych, ale prywatna karta debetowa lub kredytowa bywa potrzebna jako plan awaryjny. Dostępność terminali na bramkach i rozwój systemów videotolling sprawiają, że wystarczy jedna lub dwie aktywne karty, by swobodnie przejechać każdy płatny odcinek w Polsce bez szukania bankomatu i drobnych w schowku.