Prawo jazdy kategorii AM pozwala od 14. roku życia kierować motorowerem oraz czterokołowcem lekkim, na przykład małym quadem. W obu przypadkach pojazd musi być konstrukcyjnie ograniczony do 45 km/h. Motorower może mieć silnik spalinowy o pojemności do 50 cm³ albo silnik elektryczny o mocy do 4 kW.
Co można prowadzić z prawem jazdy AM?
Kategoria AM zastąpiła dawną kartę motorowerową 19 stycznia 2013 roku, gdy weszła w życie Ustawa o kierujących pojazdami. Obejmuje dwa podstawowe rodzaje pojazdów: motorowery i czterokołowce lekkie.
Najważniejszym wspólnym ograniczeniem jest prędkość konstrukcyjna do 45 km/h. Nie chodzi wyłącznie o to, jak szybko kierowca jedzie, lecz o maksymalną prędkość, do której pojazd został fabrycznie lub prawnie ograniczony.
Prawo jazdy AM może także uprawniać do kierowania zespołem złożonym z motoroweru albo czterokołowca lekkiego i przyczepy, ale takie uprawnienie obowiązuje tylko na terytorium Polski.
Parametry pojazdów objętych kategorią AM
O tym, czy dany skuter, quad albo mikrosamochód mieści się w kategorii AM, decydują konkretne parametry techniczne:
| Typ pojazdu | Silnik spalinowy | Silnik elektryczny | Prędkość konstrukcyjna | Masa własna |
|---|---|---|---|---|
| Motorower | Do 50 cm³ | Do 4 kW | Do 45 km/h | Brak wskazanego limitu właściwego dla tej definicji |
| Czterokołowiec lekki | Parametr zależny od homologacji pojazdu | Parametr zależny od homologacji pojazdu | Do 45 km/h | Do 350 kg |
Motorower
Motorower to pojazd dwu- lub trójkołowy z silnikiem spalinowym o pojemności skokowej nieprzekraczającej 50 cm³ albo z silnikiem elektrycznym o mocy do 4 kW. Jego konstrukcja musi ograniczać prędkość do 45 km/h.
W praktyce do tej grupy należą przede wszystkim skutery i motocykle oznaczane jako „50”, a także ich elektryczne odpowiedniki. Sama pojemność silnika nie wystarczy jednak do zakwalifikowania pojazdu jako motoroweru. Trzeba jeszcze sprawdzić jego prędkość konstrukcyjną i dane wpisane w dokumentach.
Czterokołowiec lekki
Czterokołowiec lekki jest pojazdem samochodowym przeznaczonym do przewozu osób lub ładunków, innym niż samochód osobowy, ciężarowy i motocykl. Jego masa własna nie może przekraczać 350 kg, a konstrukcja musi ograniczać prędkość do 45 km/h.
Do tej grupy mogą należeć małe quady oraz mikrosamochody, na przykład niektóre modele Aixam, Microcar czy Chatenet. Decydujące znaczenie ma jednak homologacja i wpis w dokumentach konkretnego pojazdu. Duży quad, który przekracza limit masy albo prędkości, nie jest czterokołowcem lekkim objętym kategorią AM.
Kto musi mieć AM, a kto jest zwolniony?
Minimalny wiek uzyskania kategorii AM wynosi 14 lat. Kurs można rozpocząć najwcześniej trzy miesiące przed ukończeniem tego wieku. Osoba niepełnoletnia potrzebuje także pisemnej zgody rodzica albo opiekuna prawnego.
Wymóg posiadania dokumentu zależy jednak również od wieku kierowcy i innych posiadanych uprawnień:
- Osoba w wieku 14–17 lat musi mieć kategorię AM, jeśli chce kierować motorowerem lub czterokołowcem lekkim.
- Osoba, która ukończyła 18 lat przed 19 stycznia 2013 roku, może kierować motorowerem bez prawa jazdy, korzystając z ustawowego wyjątku.
- Posiadacz prawa jazdy kategorii B ma również uprawnienia kategorii AM, więc nie musi zdawać osobnego egzaminu na motorower ani lekki czterokołowiec.
- Posiadacz kategorii A1, A2, A, B1 lub wyższej kategorii obejmującej AM może korzystać z pojazdów objętych tą kategorią.
Wyjątek dotyczący osób pełnoletnich przed 19 stycznia 2013 roku odnosi się do motorowerów. Nie daje automatycznie prawa do prowadzenia czterokołowca lekkiego. Do małego quada nadal potrzebne jest prawo jazdy AM albo wyższa kategoria obejmująca ten pojazd.
Jak zdobyć prawo jazdy AM?
Uzyskanie kategorii AM wymaga przejścia standardowej procedury i zdania egzaminu państwowego. Kolejne etapy wyglądają następująco:
- Wykonaj badanie lekarskie u uprawnionego lekarza i uzyskaj orzeczenie o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem.
- Złóż wniosek w wydziale komunikacji i uzyskaj numer PKK, czyli Profil Kandydata na Kierowcę. Potrzebne będą między innymi fotografia, dokument tożsamości oraz zgoda rodzica lub opiekuna, jeśli nie masz 18 lat.
- Zapisz się na kurs w ośrodku szkolenia kierowców. Szkolenie obejmuje teorię i jazdy praktyczne, a następnie egzamin wewnętrzny.
- Zapisz się na egzamin państwowy w WORD. Składa się on z części teoretycznej i praktycznej.
- Po zdanym egzaminie opłać wydanie dokumentu i poczekaj na jego przygotowanie przez urząd.
Podczas egzaminu praktycznego można zdawać na pojeździe z automatyczną albo manualną skrzynią biegów. Wybór pojazdu z automatyczną skrzynią może skutkować ograniczeniem uprawnień do prowadzenia wyłącznie pojazdów z takim rozwiązaniem, co zostanie oznaczone w dokumencie odpowiednim kodem.
Na co uważać przy kategorii AM?
Prawo jazdy AM nie uprawnia do kierowania skuterem ani motocyklem o pojemności 125 cm³. Taki pojazd może wymagać kategorii A1 albo – w określonych warunkach i wyłącznie w Polsce – kategorii B posiadanej od co najmniej trzech lat.
Nie wolno też traktować oznaczenia „quad” jako wystarczającej informacji. Kategoria AM obejmuje tylko czterokołowce lekkie, czyli pojazdy do 350 kg i ograniczone do 45 km/h. Quad o większej masie lub wyższej prędkości konstrukcyjnej może wymagać kategorii B1 albo B.
Przeróbki zwiększające prędkość ponad ustawowy limit mogą sprawić, że pojazd przestanie spełniać definicję motoroweru lub czterokołowca lekkiego. Przed jazdą trzeba też sprawdzić ważność obowiązkowego ubezpieczenia OC. Dotyczy ono zarejestrowanych motorowerów i czterokołowców lekkich niezależnie od tego, jak często są używane.
Najprostsza zasada brzmi: z AM można prowadzić motorower albo czterokołowiec lekki, ale 45 km/h jest granicą, której nie może przekraczać prędkość konstrukcyjna pojazdu. Skuter 125 cm³ i większy quad wymagają sprawdzenia innej kategorii prawa jazdy.
Artykuł ma charakter informacyjny. W przypadku wątpliwości dotyczących kwalifikacji konkretnego pojazdu sprawdź dane w dowodzie rejestracyjnym, świadectwie homologacji lub właściwym wydziale komunikacji.
