Po przekroczeniu 24 punktów karnych przez kierowcę z prawem jazdy dłużej niż rok starosta kieruje go na egzamin sprawdzający kwalifikacje. Kierowca z uprawnieniami krócej niż rok, który przekroczy 20 punktów, traci uprawnienia i musi przejść procedurę uzyskania prawa jazdy od początku.
Co dzieje się po przekroczeniu limitu punktów?
Przekroczenie limitu nie oznacza automatycznie bezterminowej utraty prawa jazdy w chwili wpisania kolejnych punktów. Uruchamia postępowanie administracyjne, w którym policja przekazuje informację właściwemu organowi, a starosta wydaje decyzję dotyczącą dalszych uprawnień.
Dla kierowcy z prawem jazdy dłużej niż rok granicą jest 24 punktów. Procedurę uruchamia dopiero przekroczenie tej liczby, czyli najczęściej 25. punkt. W przypadku kierowcy z krótszym stażem limit wynosi 20 punktów.
| Grupa kierowców | Limit punktów | Konsekwencja | Co trzeba zrobić? |
|---|---|---|---|
| Prawo jazdy dłużej niż rok | 24 punkty | Skierowanie na egzamin sprawdzający | Złożyć wniosek, uzyskać PKK i zdać teorię oraz praktykę w WORD |
| Prawo jazdy krócej niż rok | 20 punktów | Cofnięcie uprawnień | Ponownie przejść kurs i zdać egzamin na prawo jazdy |
| Każdy kierowca po negatywnym egzaminie | Nie dotyczy | Cofnięcie uprawnień | Uzyskać PKK, odbyć wymaganą procedurę i ponownie zdać egzamin |
Jak odzyskać prawo jazdy po 24 punktach?
Ta ścieżka dotyczy kierowcy, który miał uprawnienia dłużej niż rok i przekroczył 24 punkty. Postępowanie przebiega chronologicznie:
- Odbierz decyzję starosty – dokument określa obowiązek poddania się badaniom, uzyskania profilu PKK oraz zdania egzaminu sprawdzającego.
- Wykonaj wymagane badania – w zależności od decyzji urzędu może być potrzebne orzeczenie psychologiczne, a w określonych sytuacjach także badanie lekarskie.
- Złóż wniosek o utworzenie PKK – w wydziale komunikacji właściwym dla miejsca zamieszkania. Wniosek można złożyć osobiście, a w niektórych urzędach także elektronicznie.
- Zapisz się na egzamin w WORD – egzamin sprawdzający obejmuje część teoretyczną i praktyczną. Zakres zależy od posiadanych kategorii oraz decyzji organu.
- Przekaż wynik urzędowi – po pozytywnym wyniku urząd może przywrócić uprawnienia, a liczba punktów zostaje zredukowana do zera.
Egzamin sprawdzający nie jest formalnością. Składa się z teorii oraz praktyki, podobnie jak egzamin na prawo jazdy. Do czasu spełnienia wymagań wskazanych w decyzji nie wolno prowadzić pojazdu objętego zatrzymaniem lub cofnięciem uprawnień.
Jakie dokumenty przygotować?
Przed wizytą w wydziale komunikacji sprawdź, czy masz komplet podstawowych dokumentów:
- wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub przywrócenie uprawnień,
- orzeczenie psychologiczne, jeżeli zostało wymagane,
- kolorową fotografię o wymiarach 35 × 45 mm,
- dokument tożsamości,
- dokument potwierdzający miejsce zamieszkania, jeżeli urząd nie może zweryfikować go w systemie,
- dodatkowe oświadczenia lub pełnomocnictwo, jeżeli dotyczą Twojej sprawy.
Lista może się różnić w zależności od decyzji starosty i sytuacji kierowcy. Najbezpieczniej sprawdzić kartę usługi właściwego urzędu przed złożeniem wniosku. Samo utworzenie PKK zwykle nie wymaga odrębnej opłaty, ale badania, egzamin i wydanie dokumentu mogą być odpłatne.
Zatrzymanie a cofnięcie prawa jazdy – jaka jest różnica?
Zatrzymanie prawa jazdy jest zwykle czasowe. Przykładem jest zatrzymanie dokumentu na trzy miesiące za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h w sytuacji wskazanej w przepisach. Po upływie okresu zatrzymania uprawnienia mogą wrócić bez ponownego egzaminu, o ile kierowca nie naruszył dodatkowych warunków.
Cofnięcie uprawnień jest poważniejszą konsekwencją. Oznacza, że kierowca przestaje mieć uprawnienie do kierowania i musi je uzyskać ponownie. Do cofnięcia może dojść między innymi wtedy, gdy kierowca z obowiązkiem egzaminu sprawdzającego nie zda go albo nie przystąpi do niego w wyznaczonym terminie.
| Zatrzymanie prawa jazdy | Cofnięcie uprawnień | Skutek dla kierowcy |
|---|---|---|
| Zwykle określony czas, na przykład trzy miesiące | Brak ważnego uprawnienia do kierowania | Nie wolno prowadzić w okresie zatrzymania lub po cofnięciu |
| Po zakończeniu okresu dokument może zostać zwrócony | Konieczność ponownego uzyskania uprawnień | Wymagany egzamin, a czasem także kurs i badania |
| Dotyczy konkretnej podstawy prawnej i zakresu wskazanego w decyzji | Może obejmować posiadane kategorie | Zakres trzeba sprawdzić w decyzji starosty |
Nie należy traktować jazdy po cofnięciu uprawnień jako sposobu na przeczekanie procedury. Prowadzenie bez wymaganych uprawnień może skutkować kolejnymi sankcjami i dodatkowym zakazem prowadzenia pojazdów.
Co grozi młodemu kierowcy?
Kierowca, który posiada prawo jazdy krócej niż rok, nie korzysta ze ścieżki egzaminu sprawdzającego przewidzianej dla bardziej doświadczonych kierowców. Po przekroczeniu 20 punktów uprawnienia są cofane. Aby wrócić za kierownicę, trzeba ponownie odbyć kurs w ośrodku szkolenia kierowców, uzyskać wymagane badania i zdać egzamin teoretyczny oraz praktyczny.
W tej sytuacji kurs redukujący punkty nie rozwiązuje problemu. Jest przeznaczony dla uprawnionych kierowców, którzy nie przekroczyli limitu i spełniają warunki udziału.
Dlaczego punkty mogą być aktywne dłużej niż rok?
Punkty karne usuwają się po roku, ale termin liczy się od opłacenia mandatu, a nie od dnia popełnienia wykroczenia. Jeżeli mandat został wystawiony 20 września, lecz zapłacony 10 grudnia, roczny termin należy liczyć od 10 grudnia. W sprawie sądowej znaczenie ma prawomocne rozstrzygnięcie oraz wykonanie obowiązku zapłaty.
Do czasu upływu właściwego terminu punkty pozostają w ewidencji. Ich stan możesz sprawdzić w usłudze państwowej lub aplikacji mObywatel. Gdy masz już blisko limitu, nie czekaj na kolejną kontrolę. Kurs redukujący może zmniejszyć liczbę punktów tylko wtedy, gdy nadal spełniasz warunki uczestnictwa, w tym nie przekroczyłeś limitu.
Po przekroczeniu limitu najważniejsze jest szybkie wykonanie obowiązków wskazanych przez starostę. Zapisz terminy badań, utwórz PKK i zarezerwuj egzamin w WORD. Do czasu formalnego odzyskania uprawnień za kierownicą może usiąść wyłącznie osoba, która ma ważne prawo jazdy odpowiedniej kategorii.
