Za stan techniczny pojazdu podczas jazdy odpowiada kierujący, nawet gdy samochód należy do innej osoby lub firmy. Mandat może wynieść do 3000 zł, a policja może też elektronicznie zatrzymać dowód rejestracyjny i zakazać dalszej jazdy.
Kto odpowiada za stan techniczny pojazdu?
Podstawą jest art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Pojazd uczestniczący w ruchu powinien być zbudowany, wyposażony i utrzymany tak, aby nie zagrażał osobom jadącym w środku ani innym uczestnikom ruchu, nie powodował szkód i nie naruszał porządku na drodze.
Obowiązek nie ogranicza się do posiadania ważnego badania technicznego. Samochód może przejść badanie na stacji kontroli pojazdów, a kilka miesięcy później mieć niesprawne światła, uszkodzoną oponę albo wyciek płynu. Kierowca powinien sprawdzić pojazd przed rozpoczęciem jazdy i nie może tłumaczyć się tym, że nie jest jego właścicielem.
Trzeba też odróżnić dwie sytuacje. Za brak ważnego badania technicznego co do zasady odpowiada właściciel lub posiadacz pojazdu. Za prowadzenie auta, którego bieżący stan zagraża bezpieczeństwu, odpowiada kierujący.
Co policja sprawdza podczas kontroli?
Policjant może ocenić zarówno podstawowe wyposażenie samochodu, jak i elementy wymagające specjalistycznego sprzętu. Kontrola może obejmować:
- oświetlenie, w tym działanie świateł, stan kloszy, żarówki i zgodność zastosowanych elementów z homologacją;
- ogumienie, czyli stan bieżnika, uszkodzenia oraz zgodność opon zamontowanych na osi;
- układ hamulcowy, kierowniczy i zawieszenie;
- emisję spalin, działanie układu oczyszczania spalin oraz poziom hałasu;
- szyby, ich uszkodzenia i przepuszczalność światła;
- wycieraczki, lusterka, zderzaki i inne elementy wpływające na widoczność lub bezpieczeństwo;
- wycieki płynów eksploatacyjnych oraz uszkodzenia konstrukcyjne nadwozia.
Policja korzysta także z wyposażonych radiowozów określanych jako laboratoria na kołach. Mogą one mieć między innymi analizatory spalin, dymomierze, mierniki hałasu i urządzenia do badania przepuszczalności światła przez szyby. Dlatego nielegalna modyfikacja wydechu, nadmiernie przyciemnione szyby lub zmienione oświetlenie mogą zostać ujawnione nie tylko podczas oględzin auta.
Mandat za stan techniczny pojazdu – jakie mogą być konsekwencje?
Wysokość kary zależy od rodzaju i liczby usterek oraz od tego, czy naruszenie stwarza zagrożenie w ruchu. Policjant może nałożyć jeden mandat albo kilka mandatów za odrębne wykroczenia. Łączna kwota może więc być znacznie wyższa niż kara za pojedynczą wadę.
| Rodzaj usterki | Potencjalna kara | Dodatkowe konsekwencje |
|---|---|---|
| Niesprawne lub niezgodne z przepisami oświetlenie | Mandat, także kilka mandatów przy wielu naruszeniach | Możliwe zatrzymanie dowodu rejestracyjnego |
| Uszkodzone opony, hamulce lub elementy zawieszenia | Mandat do 3000 zł | Zatrzymanie dowodu i zakaz dalszej jazdy, jeśli auto zagraża bezpieczeństwu |
| Nadmierny hałas lub emisja spalin | Mandat do 3000 zł | Pomiar specjalistycznym urządzeniem i zatrzymanie dowodu |
| Wycieki, uszkodzenia konstrukcji lub luźne elementy nadwozia | Mandat zależny od oceny naruszenia | Możliwa laweta i odholowanie pojazdu |
Poza mandatem kierowca może otrzymać punkty karne, a w poważniejszych przypadkach policja może skierować sprawę do sądu. Jeżeli dalsza jazda byłaby niebezpieczna, funkcjonariusz wyda zakaz kontynuowania podróży. Wtedy konieczne może być wezwanie lawety.
Co zrobić po zatrzymaniu dowodu rejestracyjnego?
Zatrzymanie dokumentu za usterkę techniczną nie jest tym samym co brak ważnego badania technicznego. Policjant może zatrzymać dowód elektronicznie, zapisując informację w systemie CEPiK. Kierowca nie musi więc otrzymać papierowego dokumentu do przechowania przez funkcjonariusza, ale pojazd zostaje formalnie niedopuszczony do ruchu w zakresie określonym w decyzji.
Procedura zależy od rodzaju usterki i sposobu zakończenia kontroli:
- Sprawdź, jaka wada była podstawą zatrzymania dowodu i czy policjant dopuścił przejazd do warsztatu lub stacji kontroli pojazdów.
- Usuń usterkę w warsztacie albo zorganizuj transport pojazdu, jeżeli dalsza jazda została zabroniona.
- Udaj się na właściwą stację kontroli pojazdów, gdy wymagane jest badanie dodatkowe potwierdzające usunięcie nieprawidłowości.
- Po pozytywnym wyniku badania diagnosta może przekazać informację o usunięciu przyczyny zatrzymania i przywrócić dopuszczenie pojazdu w systemie.
Jeżeli problemem był wyłącznie brak ważnego badania technicznego, trzeba wykonać zaległe badanie na stacji diagnostycznej. Samo zatrzymanie dowodu za usterkę oznacza natomiast, że należy potwierdzić usunięcie konkretnego problemu. Nie każda kontrola kończy się koniecznością przeprowadzenia pełnego badania okresowego.
Stan techniczny a ubezpieczenie
Mandat i zatrzymanie dowodu to nie jedyne ryzyka. Jeżeli niesprawność samochodu przyczyniła się do wypadku, ubezpieczyciel może badać związek między usterką a powstaniem lub rozmiarem szkody.
W przypadku OC poszkodowany co do zasady otrzymuje świadczenie z polisy sprawcy, ale ubezpieczyciel może w określonych sytuacjach dochodzić zwrotu wypłaconych kwot od osoby odpowiedzialnej. Przyczynienie się stanu technicznego do wypadku może mieć znaczenie także dla wysokości odszkodowania. Z kolei przy ubezpieczeniu AC możliwość odmowy albo ograniczenia wypłaty zależy od warunków konkretnej umowy i ustalenia, czy niesprawność miała wpływ na zdarzenie.
Dlatego kierowca powinien reagować również na pozornie drobne usterki. Uszkodzone światło, pęknięta szyba, zużyta opona czy niesprawna wycieraczka mogą doprowadzić nie tylko do mandatu, lecz także do zakazu dalszej jazdy i problemów z pokryciem szkody.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W konkretnej sprawie należy sprawdzić aktualne przepisy oraz treść dokumentów otrzymanych podczas kontroli.
