Od 3 marca 2026 r. kurs na prawo jazdy kategorii B można rozpocząć po ukończeniu 16 lat i 9 miesięcy. Samo uprawnienie można uzyskać po ukończeniu 17 lat, pod warunkiem ukończenia szkolenia i zdania egzaminu państwowego.
Kiedy można zacząć kurs na prawo jazdy kat. B?
Zmiana przepisów obniża minimalny wiek uzyskania prawa jazdy kategorii B z 18 do 17 lat. Nie oznacza to jednak, że trzeba czekać z kursem do siedemnastych urodzin. Zgodnie z zasadą obowiązującą przy szkoleniu kandydatów na kierowców, kurs można rozpocząć 3 miesiące przed osiągnięciem minimalnego wieku.
W praktyce oznacza to, że osoba, która chce uzyskać kategorię B w wieku 17 lat, może zapisać się na szkolenie po ukończeniu 16 lat i 9 miesięcy. Wcześniej, czyli przed 3 marca 2026 r., do uzyskania kategorii B nadal wymagane było ukończenie 18 lat.
Jak obliczyć termin rozpoczęcia kursu?
Najpierw ustal wiek wymagany do uzyskania danej kategorii, a następnie odejmij od niego trzy miesiące. Dla kategorii B po wejściu zmian w życie wygląda to następująco:
| Wiek uzyskania prawa jazdy | Najwcześniejszy wiek rozpoczęcia kursu |
|---|---|
| 17 lat | 16 lat i 9 miesięcy |
| 18 lat | 17 lat i 9 miesięcy |
| 21 lat | 20 lat i 9 miesięcy |
Wiek rozpoczęcia kursu nie jest tym samym co wiek uzyskania uprawnień. Przed ukończeniem 17 lat można się szkolić i przygotowywać do egzaminu, ale prawo jazdy kategorii B dla osoby objętej nowymi przepisami zostanie uzyskane dopiero po osiągnięciu minimalnego wieku.
Jak uzyskać PKK przed rozpoczęciem kursu?
Przed zapisaniem się do szkoły jazdy trzeba uzyskać Profil Kandydata na Kierowcę (PKK). To indywidualny numer potrzebny do rozpoczęcia szkolenia i późniejszego zapisania się na egzamin państwowy.
Formalności najlepiej przeprowadzić w następującej kolejności:
- Umów badanie u uprawnionego lekarza i uzyskaj orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.
- Wykonaj aktualne zdjęcie do dokumentów o wymiarach 35 × 45 mm.
- Przygotuj pisemną zgodę rodzica albo opiekuna prawnego, jeśli nie masz jeszcze 18 lat.
- Złóż wniosek o wydanie PKK w wydziale komunikacji właściwym dla miejsca zamieszkania.
Do urzędu zwykle trzeba zabrać:
- orzeczenie lekarskie dotyczące zdolności do kierowania pojazdem
- kolorowe zdjęcie o wymiarach 35 × 45 mm
- dokument tożsamości
- pisemną zgodę rodzica lub opiekuna prawnego w przypadku osoby niepełnoletniej
Po otrzymaniu numeru PKK można przekazać go wybranemu ośrodkowi szkolenia kierowców i rozpocząć kurs kategorii B. Zgoda rodzica jest potrzebna nie tylko przy samym zapisie na szkolenie, lecz także w formalnym procesie uzyskiwania uprawnień przez osobę niepełnoletnią.
Jakie ograniczenia dotyczą 17-letniego kierowcy?
Prawo jazdy kategorii B uzyskane przed ukończeniem 18 lat wiąże się z dodatkowymi ograniczeniami. Obowiązują one do osiągnięcia pełnoletności, a część z nich ma własny, krótszy okres trwania.
Najważniejsze zasady dla 17-letniego kierowcy to:
- prawo jazdy uprawnia do jazdy wyłącznie na terytorium Polski
- przez pierwsze 6 miesięcy od uzyskania uprawnień, ale nie dłużej niż do 18. urodzin, kierowca musi mieć na przednim siedzeniu pasażera-opiekuna
- pasażer-opiekun powinien mieć co najmniej 25 lat i posiadać prawo jazdy kategorii B od minimum 5 lat
- opiekun nie może mieć zakazu prowadzenia pojazdów i musi być trzeźwy
- do ukończenia 18 lat kierowca nie może wykonywać zarobkowego przewozu osób ani transportu drogowego rzeczy
Pasażer-opiekun nie musi być rodzicem. Może nim zostać inny doświadczony kierowca, jeżeli spełnia wszystkie warunki przewidziane w przepisach.
Co grozi za jazdę bez wymaganego opiekuna?
Jazda bez opiekuna w okresie, w którym jego obecność jest obowiązkowa, może zostać potraktowana jako prowadzenie pojazdu bez uprawnień. Dotyczy to również sytuacji, gdy osoba siedząca obok nie spełnia wymagań dotyczących wieku, stażu prawa jazdy albo trzeźwości.
Konsekwencje mogą obejmować odpowiedzialność prawną, karę finansową i problemy z dalszym korzystaniem z uprawnień. Przed rozpoczęciem jazdy trzeba więc sprawdzić nie tylko to, czy opiekun ma kategorię B, ale także jego wiek, wymagany staż i aktualną zdolność do prowadzenia pojazdu.
Dla osoby planującej prawo jazdy kat. B najważniejsza data to 3 marca 2026 r. Od tego dnia kurs można rozpocząć w wieku 16 lat i 9 miesięcy, a uprawnienie uzyskać po ukończeniu 17 lat. Niepełnoletni kandydat musi wcześniej przejść formalności związane z PKK i uzyskać pisemną zgodę rodzica lub opiekuna prawnego.
Artykuł ma charakter informacyjny. Przed rozpoczęciem procedury sprawdź aktualne wymagania w wydziale komunikacji lub w aktualnym tekście właściwych przepisów.
