Jazda egzaminacyjna na prawo jazdy kategorii B to uporządkowany sprawdzian przygotowania do jazdy, manewrów na placu oraz zachowania w ruchu drogowym. Sama jazda w mieście trwa co najmniej 40 minut, ale egzaminator może zakończyć ją po 25 minutach, jeśli wszystkie wymagane zadania zostały wykonane poprawnie i wynik jest pozytywny.
Jak wygląda przebieg egzaminu praktycznego?
Warunki przeprowadzania części praktycznej określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 24 listopada 2023 roku, opublikowane w Dz.U. z 2023 r. poz. 2659. Egzamin odbywa się w WORD i obejmuje nie tylko przejazd po drogach publicznych. Egzaminator ocenia także przygotowanie pojazdu, panowanie nad samochodem, technikę kierowania, przestrzeganie przepisów oraz reakcję na zagrożenia.
Kolejne etapy egzaminu przebiegają zwykle w takiej kolejności:
- Weryfikacja tożsamości – egzaminator sprawdza dokument i przedstawia zasady egzaminu.
- Sprawdzenie stanu technicznego i przygotowanie do jazdy – losowane są elementy dotyczące płynów eksploatacyjnych lub świateł, a następnie ustawiasz fotel, zagłówek i lusterka oraz zapinasz pas.
- Zadania na placu manewrowym – ruszanie, jazda pasem ruchu do przodu i tyłu oraz ruszanie na wzniesieniu.
- Jazda w ruchu drogowym – wykonywanie wymaganych zadań na drogach publicznych.
- Omówienie wyniku – egzaminator przekazuje wynik i wskazuje przyczyny wyniku negatywnego, jeśli taki zapadł.
Minimalny czas jazdy w ruchu drogowym zależy od kategorii prawa jazdy:
| Kategoria | Minimalny czas jazdy w ruchu drogowym | Uwagi |
|---|---|---|
| B i B1 | 40 minut | Możliwe zakończenie po 25 minutach przy pozytywnym wyniku |
| A, A1 i A2 | 25 minut | Czas dotyczy jazdy w ruchu drogowym |
| C, C1, D i D1 | 45 minut | Dotyczy także odpowiednich kategorii z przyczepą |
Do czasu egzaminu trzeba doliczyć oczekiwanie, czynności organizacyjne i omówienie wyniku. Przed rozpoczęciem zabierz ważny dokument tożsamości oraz okulary, soczewki lub aparat słuchowy, jeśli ich używanie wynika z orzeczenia lekarskiego.
Co dzieje się na placu manewrowym?
Sprawdzenie pojazdu i przygotowanie do jazdy
System losuje jeden element z grupy dotyczącej płynów lub sygnału dźwiękowego oraz jeden dotyczący świateł. Na wykonanie tej części masz nie więcej niż 5 minut. Nie musisz wykonywać naprawy. Powinieneś wskazać właściwe miejsce i sposób sprawdzenia danego elementu, a przy niektórych światłach możesz poprosić egzaminatora o potwierdzenie ich działania.
Przygotuj się na pytania dotyczące:
- poziomu oleju silnikowego, płynu chłodzącego, płynu hamulcowego lub płynu w spryskiwaczach,
- sygnału dźwiękowego,
- świateł pozycyjnych lub postojowych, mijania i drogowych,
- świateł hamowania „STOP”, cofania i kierunkowskazów,
- świateł awaryjnych oraz przeciwmgłowych, jeśli pojazd jest w nie wyposażony.
Przed ruszeniem ustaw fotel i zagłówek, wyreguluj lusterka, zapnij pas bezpieczeństwa i sprawdź, czy drzwi są zamknięte. Włącz światła wymagane do jazdy, uruchom silnik i upewnij się, że możesz bezpiecznie rozpocząć manewr.
Jazda pasem ruchu i ruszanie na wzniesieniu
Na placu wykonujesz ruszanie oraz jazdę pasem ruchu do przodu i do tyłu. Liczy się płynne rozpoczęcie jazdy, utrzymanie toru między liniami, obserwowanie otoczenia oraz zatrzymanie w wyznaczonym polu. Podczas cofania kontroluj tor jazdy przez tylną szybę i lusterka. Pośpiech nie pomaga, ale zatrzymywanie się w miejscu innym niż wyznaczone również może oznaczać nieprawidłowe wykonanie zadania.
Ruszanie na wzniesieniu wymaga zatrzymania samochodu, uruchomienia hamulca postojowego, a następnie płynnego ruszenia do przodu. Samochód nie może cofnąć się o więcej niż 0,2 m, a silnik nie powinien zgasnąć. Ćwicz moment zwolnienia hamulca postojowego na konkretnym pojeździe, ponieważ reakcja sprzęgła i pedału gazu może różnić się od tej znanej z samochodu szkoleniowego.
Na co egzaminator zwraca uwagę w ruchu drogowym?
Jazda egzaminacyjna na prawo jazdy ma potwierdzić, że potrafisz poruszać się zgodnie z przepisami, bezpiecznie, sprawnie, energooszczędnie i bez utrudniania ruchu innym osobom. Egzaminator obserwuje sposób wykonywania manewrów, zachowanie wobec pieszych i innych kierowców, ocenę zagrożeń oraz reakcję na zmieniającą się sytuację.
W praktyce możesz wykonać między innymi włączanie się do ruchu, przejazd przez skrzyżowania różnego typu, zmianę pasa, zmianę kierunku jazdy, zawracanie, parkowanie, omijanie, wymijanie i – jeśli warunki na to pozwalają – wyprzedzanie. Trasa nie jest jedną stałą trasą przypisaną do każdego egzaminu. Najważniejsze jest opanowanie zasad, a nie zapamiętanie pojedynczych ulic.
W kategorii B oceniana jest także jazda energooszczędna. Zmiana biegu na wyższy powinna następować przy około 1800–2600 obrotach na minutę, a pierwsze cztery biegi powinny być włączone przed osiągnięciem 50 km/h. Wymagane jest również korzystanie z momentu obrotowego silnika podczas hamowania, czyli hamowanie silnikiem. Nie oznacza to jazdy zbyt wolnej. Samochód powinien poruszać się płynnie, a prędkość trzeba dostosować do znaków, warunków i sytuacji na drodze.
Jakie błędy mogą zakończyć egzamin?
Pojedyncze nieprawidłowe wykonanie zadania nie zawsze oznacza natychmiastowy wynik negatywny. W wielu zadaniach można otrzymać możliwość ponownego wykonania, ale drugie nieprawidłowe wykonanie tego samego zadania kończy egzamin. Inaczej traktowane są błędy, które od razu naruszają bezpieczeństwo.
Jeżeli zachowanie osoby zdającej stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia albo może doprowadzić do kolizji, egzaminator przerywa jazdę i wystawia wynik negatywny.
| Błąd | Skutek | Gdzie może wystąpić? |
|---|---|---|
| Przejechanie kołem przez zewnętrzną linię stanowiska | Wynik negatywny | Plac manewrowy |
| Najechanie lub potrącenie pachołka albo tyczki | Wynik negatywny | Plac manewrowy |
| Dwukrotne nieprawidłowe wykonanie tego samego zadania | Przerwanie egzaminu | Plac lub ruch drogowy |
| Stworzenie zagrożenia, kolizji albo wypadku | Natychmiastowe przerwanie i wynik negatywny | Plac lub ruch drogowy |
| Brak panowania nad pojazdem lub niebezpieczna reakcja | Przerwanie egzaminu | Głównie ruch drogowy |
Na placu szczególnie pilnuj toru jazdy, pachołków, tyczek i linii. W mieście nie kontynuuj manewru, gdy sytuacja przestała być bezpieczna. Lepiej zatrzymać się zgodnie z przepisami i ocenić sytuację niż wymusić pierwszeństwo lub kontynuować zmianę pasa bez odpowiedniej obserwacji.
Jak przygotować się do jazdy egzaminacyjnej?
Przygotowanie powinno obejmować zarówno powtarzanie manewrów, jak i jazdę w różnych warunkach. Najwięcej korzyści daje ćwiczenie decyzji i obserwacji, a nie mechaniczne zapamiętywanie punktów na trasie.
Przed egzaminem skup się na następujących działaniach:
- Przećwicz na placu ruszanie, jazdę pasem ruchu, cofanie przez lusterka i ruszanie na wzniesieniu.
- Poznaj samochód egzaminacyjny, zwłaszcza sprzęgło, hamulec postojowy, lusterka i przełączniki świateł.
- Powtórz zasady pierwszeństwa, przejazdu przez skrzyżowania, zmiany pasa i przejść dla pieszych.
- Wykonuj jazdy w miejscach o różnej organizacji ruchu, także na rondach, drogach wielopasowych i w strefach ograniczonej prędkości.
- Ćwicz zmianę biegów i hamowanie silnikiem bez pogarszania obserwacji drogi.
- Jeśli konkretny manewr nadal sprawia trudność, wykup dodatkowe jazdy doszkalające zamiast liczyć na przypadek podczas egzaminu.
Przed ruszeniem możesz przejść krótką sekwencję: ustaw fotel, zagłówek i lusterka, zapnij pas, sprawdź drzwi, uruchom silnik, włącz wymagane światła, zwolnij hamulec postojowy i upewnij się, że możesz bezpiecznie włączyć się do ruchu. Taka kolejność ogranicza ryzyko pominięcia podstawowej czynności.
Najlepsze przygotowanie do jazdy egzaminacyjnej polega na spokojnym wykonywaniu zadań zgodnie z przepisami. Egzaminator nie ocenia samego tempa przejazdu, lecz to, czy potrafisz przewidywać sytuację, panować nad samochodem i podejmować bezpieczne decyzje.
Przepisy dotyczące egzaminów państwowych mogą ulegać zmianom. Przed egzaminem sprawdź aktualne informacje w swoim WORD oraz obowiązujące rozporządzenie.
