Za brak zapiętych pasów kierowca otrzymuje 100 zł mandatu i 5 punktów karnych. Pasażer bez pasów również może dostać 100 zł mandatu, a kierowca odpowiada także za niedopilnowanie obowiązku u osób, które przewozi. Przy kilku niezapiętych pasażerach liczba punktów przypisanych kierowcy może wzrosnąć do 8.
Jaki mandat za brak pasów?
Obowiązek korzystania z pasów bezpieczeństwa wynika z art. 39 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dotyczy kierowcy i każdej osoby przewożonej pojazdem wyposażonym w pasy, zarówno na przednim, jak i tylnym siedzeniu.
Kierowca odpowiada za własne pasy, ale powinien też dopilnować, aby pasażerowie mieli je zapięte. Mandat za brak pasów wynosi 100 zł. Pasażer nie otrzymuje punktów karnych, natomiast kierowca może otrzymać punkty za własne wykroczenie oraz za przewożenie osób bez zapiętych pasów.
Kto płaci mandat i ile jest punktów karnych?
Podział odpowiedzialności zależy od tego, kto nie dopełnił obowiązku. Najważniejsze przypadki przedstawia tabela:
| Osoba lub sytuacja | Mandat | Punkty karne |
|---|---|---|
| Kierowca bez zapiętych pasów | 100 zł | 5 punktów dla kierowcy |
| Pasażer bez zapiętych pasów | 100 zł dla pasażera i 100 zł dla kierowcy za niedopilnowanie obowiązku | Punkty otrzymuje kierowca, maksymalnie 8 za przewożenie pasażerów bez pasów |
| Kierowca zapięty, pasażer bez pasów | 100 zł dla każdej osoby ukaranej | Punkty karne dotyczą kierowcy, nie pasażera |
Jeżeli kilku pasażerów jedzie bez pasów, każdy z nich może zostać ukarany osobnym mandatem. Kierowca może otrzymać dodatkową karę za niedopilnowanie obowiązku. Punkty karne są wpisywane wyłącznie na konto kierowcy, ponieważ pasażer nie jest kierującym pojazdem.
Sama informacja, że kierowca polecił pasażerowi zapięcie pasów, nie zawsze przesądza o braku odpowiedzialności kierowcy. W razie kontroli znaczenie mają okoliczności zdarzenia, w tym to, czy kierowca mógł realnie dopilnować wykonania obowiązku. Za własne naruszenie pasażer odpowiada niezależnie od odpowiedzialności kierowcy.
Kto nie musi zapinać pasów?
Art. 39 Prawa o ruchu drogowym przewiduje ściśle określone wyjątki. Zwolnienie nie wynika z samego uznania, że pasy są niewygodne, lecz z konkretnej przesłanki wskazanej w przepisach:
| Grupa lub osoba | Warunek zwolnienia |
|---|---|
| Osoba z przeciwwskazaniem zdrowotnym | Posiada zaświadczenie lekarskie potwierdzające przeciwwskazanie do używania pasów |
| Kobieta w widocznej ciąży | Zwolnienie dotyczy ciąży widocznej |
| Kierowca taksówki | Przewozi pasażera w terenie zabudowanym |
| Instruktor jazdy lub egzaminator | Prowadzi szkolenie albo egzamin |
| Funkcjonariusze i żołnierze | Wykonują określone czynności służbowe, w tym przewożą osobę zatrzymaną |
| Członek zespołu medycznego | Udziela pomocy medycznej podczas jazdy |
| Osoba chora lub z niepełnosprawnością | Jest przewożona na noszach albo wózku inwalidzkim |
Przepisy przewidują też wyjątki związane z niektórymi pojazdami i szczególnymi zadaniami służbowymi, między innymi dla konwojentów przewożących wartości pieniężne. Dzieci powinny korzystać z pasów oraz odpowiednich urządzeń przytrzymujących zgodnie z zasadami dotyczącymi ich wzrostu, masy i rodzaju pojazdu.
Jak brak pasów wpływa na odszkodowanie?
Mandat nie jest jedyną możliwą konsekwencją. Jeżeli osoba poszkodowana w wypadku nie miała zapiętych pasów, ubezpieczyciel albo sąd może uznać, że przyczyniła się do zwiększenia rozmiaru szkody. Podstawę prawną stanowi art. 362 Kodeksu cywilnego.
Nie oznacza to automatycznej odmowy wypłaty. Wysokość świadczenia zależy od okoliczności wypadku, rodzaju obrażeń, warunków polisy i tego, czy brak pasów rzeczywiście wpłynął na rozmiar szkody. W praktyce trzeba liczyć się z możliwością:
- pomniejszenia odszkodowania z OC sprawcy odpowiednio do stopnia przyczynienia się do szkody;
- odmowy albo ograniczenia wypłaty z polisy NNW, jeśli przewidują to jej warunki;
- sporu z ubezpieczycielem o związek między niezapiętymi pasami a obrażeniami;
- konieczności przedstawienia dokumentacji medycznej i opinii dotyczących przebiegu wypadku.
Przy odmowie lub znacznym obniżeniu świadczenia warto sprawdzić uzasadnienie decyzji ubezpieczyciela i warunki konkretnej polisy. Każda sprawa jest oceniana indywidualnie.
Najczęstsze pytania o mandat za brak pasów
Czy pasażer dostanie mandat, jeśli kierowca kazał mu zapiąć pasy?
Tak, pasażer może otrzymać własny mandat w wysokości 100 zł. Polecenie kierowcy nie zwalnia pasażera z jego osobistego obowiązku korzystania z pasów. W określonych okolicznościach kierowca może nie ponieść odpowiedzialności za niedopilnowanie pasażera, ale ocena zależy od konkretnej sytuacji.
Czy przepisy dotyczą tylnego siedzenia?
Tak. Jeżeli tylne miejsce jest wyposażone w pasy, osoba na nim przewożona powinna z nich korzystać. To, że przejazd odbywa się tylko na krótkim odcinku albo z niewielką prędkością, nie znosi obowiązku.
Czy w taksówce trzeba zapinać pasy?
Pasażer taksówki co do zasady powinien mieć zapięte pasy. Szczególne zwolnienie dotyczy kierowcy taksówki podczas przewożenia pasażera w terenie zabudowanym. Poza zakresem tego wyjątku stosuje się ogólne zasady.
Czy punkty karne za pasy mogą się sumować?
Tak. Punkty z kolejnych wykroczeń trafiają na konto kierowcy i mogą przybliżyć go do limitu skutkującego poważnymi konsekwencjami dla uprawnień do kierowania. Za przewożenie kilku pasażerów bez pasów liczba punktów w jednej kontroli jest ograniczona do 8.
Najprostsza zasada jest jasna: przed rozpoczęciem jazdy kierowca i wszyscy pasażerowie powinni zapiąć pasy. Kilka sekund poświęconych na tę czynność pozwala uniknąć mandatu, punktów i problemów z odszkodowaniem.
Artykuł nie stanowi porady prawnej. Przepisy i taryfikator mandatów mogą ulec zmianie, dlatego w sprawie konkretnego postępowania warto sprawdzić aktualne brzmienie przepisów lub skonsultować się z prawnikiem.
