Za przewożenie dziecka bez wymaganego fotelika lub innego urządzenia przytrzymującego kierowca otrzymuje mandat w wysokości 300 zł oraz 5 punktów karnych za każde nieprawidłowo przewożone dziecko. Kara dotyczy także źle zamontowanego fotelika. Odpowiedzialność ponosi osoba kierująca pojazdem, niezależnie od długości trasy.
Mandat za brak fotelika i punkty karne
Podstawą prawną jest Ustawa Prawo o ruchu drogowym. Punkty karne nalicza się osobno za każde dziecko przewożone niezgodnie z przepisami. Ich liczba zależy więc od liczby małych pasażerów:
| Liczba dzieci | Mandat | Punkty karne |
|---|---|---|
| 1 dziecko | 300 zł | 5 punktów |
| 2 dzieci | 300 zł | 10 punktów |
| 3 lub więcej dzieci | 300 zł | 15 punktów |
Kwota mandatu nie mnoży się automatycznie przez liczbę dzieci, ale punkty karne są naliczane za każdego nieprawidłowo przewożonego pasażera. W konkretnej sytuacji wysokość sankcji może zależeć od kwalifikacji naruszenia przez funkcjonariusza.
Kiedy fotelik jest obowiązkowy?
Najważniejszym kryterium jest wzrost dziecka, a nie jego wiek. Dziecko, które ma mniej niż 150 cm, powinno korzystać z fotelika samochodowego albo innego urządzenia przytrzymującego dopasowanego do jego budowy i pojazdu.
Obowiązek obejmuje zarówno całkowity brak fotelika, jak i nieprawidłowe użycie urządzenia. Mandat może grozić między innymi za:
- przewożenie dziecka bez wymaganego fotelika lub innego urządzenia przytrzymującego;
- zamontowanie fotelika niezgodnie z instrukcją producenta;
- przewożenie dziecka tyłem do kierunku jazdy na przednim siedzeniu przy włączonej poduszce powietrznej pasażera;
- przewożenie dziecka w pojeździe bez wymaganych pasów bezpieczeństwa lub urządzenia przytrzymującego.
Co oznacza wyjątek dotyczący 135 cm?
Dziecko, które ma więcej niż 135 cm, ale mniej niż 150 cm, może wyjątkowo podróżować bez fotelika, jeżeli ze względu na masę i wzrost nie można dobrać dla niego odpowiedniego urządzenia. Musi wtedy siedzieć na tylnej kanapie i być zapięte pasem bezpieczeństwa. Sam wzrost nie wystarcza do zastosowania wyjątku, ponieważ przepisy wymagają także braku możliwości użycia właściwego fotelika.
Kiedy dziecko może jechać bez fotelika?
Przepisy przewidują kilka sytuacji, w których obowiązek stosowania fotelika nie ma zastosowania:
- Taksówka – dziecko może podróżować bez fotelika, ale powinno być zabezpieczone pasami, jeśli pojazd i jego miejsce na to pozwalają.
- Pojazd służb – wyjątek obejmuje między innymi pojazdy Policji, Straży Granicznej oraz straży gminnej lub miejskiej.
- Specjalistyczny transport sanitarny – chodzi o pojazdy przeznaczone do przewozu pacjentów wymagających takiej formy transportu.
- Zaświadczenie lekarskie – dokument potwierdzający przeciwwskazania do korzystania z fotelika może zwolnić dziecko z tego obowiązku.
- Troje dzieci na tylnej kanapie – jeżeli nie można zamontować trzech fotelików, dziecko mające co najmniej 3 lata może siedzieć pomiędzy dwójką dzieci przewożonych w fotelikach. Musi być zapięte pasem bezpieczeństwa.
Wyjątek związany z trojgiem dzieci ma zastosowanie tylko wtedy, gdy rzeczywiście nie ma możliwości prawidłowego zamontowania trzech urządzeń na tylnej kanapie. Nie oznacza to zgody na przewożenie dziecka na kolanach ani na zastępowanie fotelika samym pasem w każdej sytuacji.
Dlaczego prawidłowy przewóz dziecka ma znaczenie?
Fotelik samochodowy przejmuje część energii zderzenia i rozkłada ją na ciało dziecka. Bez niego mały pasażer może uderzyć w elementy wnętrza pojazdu, doznać urazów głowy i szyi albo zostać wyrzucony z samochodu. Podobne zagrożenie powstaje przy nieprawidłowym montażu, nawet jeśli fotelik znajduje się w aucie.
Mandat jest więc tylko formalną konsekwencją naruszenia. Przed rozpoczęciem jazdy trzeba sprawdzić, czy urządzenie jest zamocowane zgodnie z instrukcją, dziecko jest prawidłowo przypięte, a aktywna poduszka pasażera wyłączona, gdy fotelik tyłem do kierunku jazdy znajduje się z przodu. Najważniejsza zasada pozostaje prosta: do osiągnięcia 150 cm wzrostu dziecko co do zasady podróżuje w dopasowanym foteliku lub innym urządzeniu przytrzymującym.
Przepisy mogą ulegać zmianom. W sprawie konkretnej kontroli lub zastosowania wyjątku należy sprawdzić aktualne brzmienie Ustawy Prawo o ruchu drogowym i taryfikatora mandatów.
