Tak. W Polsce gaśnica jest obowiązkowym wyposażeniem samochodu. Musi zawierać co najmniej 1 kg środka gaśniczego i znajdować się w miejscu łatwo dostępnym. Obowiązek wynika z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.
Jakie wymagania musi spełniać gaśnica?
Przepisy określają przede wszystkim obecność gaśnicy, minimalną ilość środka gaśniczego oraz miejsce jej przechowywania. W praktyce warto zadbać także o sprawność urządzenia, ponieważ sama obecność butli nie zapewni ochrony podczas pożaru.
Podstawowe wymagania przedstawiają się następująco:
- Minimum 1 kg środka gaśniczego – chodzi o masę środka znajdującego się w gaśnicy, a nie o całkowitą wagę urządzenia.
- Oznaczenie i dopuszczenie do użytkowania – wybieraj produkt przeznaczony do stosowania w pojeździe, z wymaganymi oznaczeniami producenta.
- Łatwy dostęp – gaśnica nie może być schowana pod bagażami ani w miejscu, do którego trudno się dostać.
- Sprawność techniczna – legalizacja potwierdza przeprowadzony przegląd i stan urządzenia. Jej termin zależy od producenta oraz serwisu, dlatego należy sprawdzać oznaczenia na konkretnej gaśnicy.
Podczas kontroli drogowej Policja może przede wszystkim sprawdzić, czy gaśnica znajduje się w samochodzie. Nie oznacza to jednak, że nieważna lub uszkodzona gaśnica jest dobrym rozwiązaniem. Diagnosta podczas badania technicznego może zakwestionować brak wymaganego wyposażenia albo jego nieprzydatność do użycia.
Jaki typ gaśnicy wybrać do samochodu?
Minimalna gaśnica 1 kg spełnia wymóg formalny, ale ma ograniczoną ilość środka i krótki czas działania. W wielu sytuacjach rozsądniejszym wyborem będzie model 2 kg, szczególnie gdy można go bezpiecznie zamocować w samochodzie.
| Typ lub wariant | Zastosowanie | Co oznacza w praktyce? |
|---|---|---|
| BC, 1 kg | Ciecze i gazy palne oraz niektóre materiały stałe | Spełnia minimalny wymóg masy, lecz ma niewielki zapas środka |
| ABC, 1 kg | Ciała stałe, ciecze i gazy palne | Bardziej uniwersalna od wariantu BC, ale nadal działa krótko |
| ABC, 2 kg | Ciała stałe, ciecze i gazy palne | Większa ilość środka zwiększa szansę na stłumienie małego pożaru |
Oznaczenie ABC jest zwykle najbardziej uniwersalne w samochodzie. Pozwala gasić między innymi elementy tapicerki, tworzywa, paliwo oraz gazy palne. W autach hybrydowych i elektrycznych również nie stosuje się jednej, odrębnej gaśnicy „do baterii”. Trzeba jednak pamiętać, że gaśnica samochodowa służy do opanowania niewielkiego ognia w początkowej fazie, a nie do samodzielnego gaszenia całego pojazdu.
Prawo wymaga minimum, ale bezpieczeństwo przemawia za większą gaśnicą ABC. Model 2 kg zajmuje nieco więcej miejsca, lecz daje więcej czasu na precyzyjne podanie środka. Niezależnie od wyboru sprawdź instrukcję, oznaczenia i stan techniczny konkretnego produktu.
Gdzie trzymać gaśnicę w samochodzie?
Gaśnica powinna być dostępna bez przekładania bagaży. Dobrym miejscem jest kabina pasażerska, na przykład przestrzeń pod fotelem, o ile nie ogranicza to przesuwania siedzenia ani działania innych elementów. Można też wykorzystać łatwo dostępny schowek lub boczną wnękę bagażnika.
Nie kładź jej luzem na tylnej półce ani pod stertą walizek. Podczas kolizji niezabezpieczona butla może przemieścić się i zranić pasażerów. Najlepiej użyć fabrycznego albo solidnego uchwytu, który utrzyma gaśnicę w jednym miejscu, a jednocześnie pozwoli szybko ją wyjąć.
Co grozi za brak gaśnicy?
Za brak obowiązkowego wyposażenia samochodu może zostać nałożony mandat od 20 do 500 zł. Konkretna kwota zależy od okoliczności kontroli i oceny funkcjonariusza.
Brak gaśnicy może też spowodować negatywny wynik badania technicznego. W przypadku ubezpieczenia nie można natomiast z góry przesądzić, że sam brak gaśnicy automatycznie oznacza odmowę wypłaty odszkodowania. Ubezpieczyciel może badać okoliczności zdarzenia i wpływ naruszenia obowiązków na powstanie lub rozmiar szkody. Dlatego niesprawna albo niedostępna gaśnica jest przede wszystkim realnym problemem bezpieczeństwa, nie tylko formalnością.
Jak postąpić podczas pożaru samochodu?
Gaśnicy używaj tylko wtedy, gdy ogień jest niewielki, masz bezpieczną drogę odwrotu, a wszyscy pasażerowie opuścili pojazd. Jeżeli płomienie szybko się rozprzestrzeniają, oddal się i wezwij straż pożarną pod numerem 112.
W początkowej fazie pożaru postępuj w następującej kolejności:
- Zatrzymaj samochód w bezpiecznym miejscu, wyłącz silnik i wyjmij kluczyk.
- Wyprowadź pasażerów z pojazdu i zabierz gaśnicę.
- Ustaw się tak, aby dym nie był kierowany prosto na ciebie, a następnie odbezpiecz urządzenie zgodnie z instrukcją.
- Trzymaj gaśnicę pionowo i kieruj strumień u podstawy płomieni, nie w ich wierzchołki.
- Po ugaszeniu obserwuj miejsce pożaru, ponieważ ogień może pojawić się ponownie.
Nie otwieraj maski szeroko. Nagły dopływ tlenu może gwałtownie rozniecić płomienie i narazić cię na poparzenie. Jeśli ogień znajduje się w komorze silnika, uchyl maskę tylko na tyle, by wprowadzić dyszę i skierować środek gaśniczy w stronę źródła ognia. Gdy pożaru nie da się szybko opanować, zamknij samochód, odejdź na bezpieczną odległość i czekaj na straż pożarną.
Gaśnica 1 kg wystarcza do spełnienia minimalnego wymogu, lecz nie daje dużego zapasu podczas realnego zagrożenia. Najrozsądniej wybrać sprawny, zamocowany w dostępnym miejscu model ABC, najlepiej o większej ilości środka gaśniczego, jeśli pozwala na to konstrukcja samochodu.
Przepisy dotyczące wysokości mandatów i wymagań technicznych mogą się zmieniać. W razie wątpliwości sprawdź aktualne brzmienie właściwego rozporządzenia lub skonsultuj się ze stacją kontroli pojazdów.
