Po przekroczeniu 24 punktów karnych doświadczony kierowca nie traci prawa jazdy automatycznie na drodze. Starosta wszczyna procedurę administracyjną, która obejmuje badanie psychologiczne i egzamin sprawdzający kwalifikacje. Dla osoby mającej prawo jazdy krócej niż rok limit wynosi 20 punktów, a jego przekroczenie oznacza konieczność ponownego przejścia całego kursu i zdania egzaminu.
Limit 24 albo 20 punktów – od czego zależy?
Limit zależy od stażu posiadania prawa jazdy. Kierowcę, który ma uprawnienia dłużej niż rok, obowiązuje granica 24 punktów karnych. Osoba z prawem jazdy krócej niż rok może zgromadzić najwyżej 20 punktów.
Samo przekroczenie limitu nie oznacza dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów. Policja może zatrzymać dokument w związku z przekroczeniem limitu, ale o skierowaniu na egzamin, zatrzymaniu prawa jazdy lub cofnięciu uprawnień rozstrzyga właściwy organ administracyjny, przede wszystkim starosta. Nie należy więc utożsamiać zatrzymania dokumentu z ostatecznym cofnięciem uprawnień.
Co grozi kierowcy z krótkim i długim stażem?
| Grupa kierowców | Limit punktów | Konsekwencja przekroczenia |
|---|---|---|
| Prawo jazdy krócej niż rok | 20 punktów | Cofnięcie uprawnień, pełny kurs nauki jazdy i ponowny egzamin |
| Prawo jazdy dłużej niż rok | 24 punkty | Badanie psychologiczne i egzamin kontrolny w WORD |
W przypadku doświadczonego kierowcy pozytywny wynik egzaminu potwierdza zachowanie kwalifikacji. Jeżeli egzamin zakończy się wynikiem negatywnym albo kierowca nie stawi się w wyznaczonym terminie, starosta może wydać decyzję o cofnięciu uprawnień.
Kierowca początkujący nie korzysta z tej samej uproszczonej ścieżki. Po przekroczeniu 20 punktów musi ponownie przejść szkolenie wymagane przy uzyskiwaniu prawa jazdy, a następnie zdać egzamin państwowy.
Jak wygląda procedura odzyskania prawa jazdy?
Po otrzymaniu decyzji i informacji z urzędu dalsze działania powinny przebiegać w określonej kolejności:
- Zapoznaj się z decyzją starosty – dokument wskazuje obowiązek badań, egzaminu oraz termin wykonania poszczególnych czynności.
- Wykonaj badanie psychologiczne – potrzebne jest orzeczenie psychologiczne potwierdzające brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami.
- Złóż dokumenty w urzędzie właściwym dla miejsca zamieszkania – urząd może wymagać wniosku, dokumentu tożsamości, fotografii i orzeczenia psychologicznego.
- Uzyskaj PKK – Profil Kandydata na Kierowcę pozwala zapisać się na egzamin państwowy.
- Zapisz się na egzamin w WORD – egzamin kontrolny sprawdza kwalifikacje w zakresie wymaganym dla danej kategorii prawa jazdy.
- Przedstaw wynik w urzędzie – po zdaniu egzaminu urząd może zakończyć procedurę zatrzymania dokumentu i przywrócić możliwość korzystania z uprawnień.
Do załatwienia sprawy mogą być potrzebne przede wszystkim następujące dokumenty:
- Wniosek dotyczący zwrotu zatrzymanego prawa jazdy.
- Orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami.
- Kolorowa fotografia spełniająca wymagania dla dokumentów prawa jazdy.
- Dokument tożsamości i dokument potwierdzający miejsce zamieszkania, jeżeli urząd poprosi o jego przedstawienie.
Dokładny zestaw dokumentów może zależeć od decyzji wydanej w konkretnej sprawie. Jeżeli starosta wyda decyzję odmowną, kierowcy przysługuje odwołanie na zasadach określonych w pouczeniu dołączonym do decyzji.
Co się stanie, jeśli kierowca nie zda egzaminu?
Negatywny wynik egzaminu kontrolnego oznacza utratę potwierdzenia wymaganych kwalifikacji. Taki sam skutek może mieć nieprzystąpienie do egzaminu w wyznaczonym terminie. Wówczas starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień.
Po cofnięciu prawa jazdy kierowca nie odzyskuje go przez samo ponowne złożenie wniosku. Musi ubiegać się o uprawnienia ponownie, co co do zasady oznacza odbycie pełnego kursu nauki jazdy oraz zdanie egzaminu. Zakres dalszych formalności może zależeć od kategorii i treści decyzji, dlatego przed zapisaniem się na szkolenie należy sprawdzić wymagania w wydziale komunikacji.
Prowadzenie pojazdu po zatrzymaniu dokumentu albo po cofnięciu uprawnień może prowadzić do kolejnych konsekwencji prawnych. Do czasu wyjaśnienia sytuacji w urzędzie nie należy zakładać, że samo posiadanie fizycznego dokumentu oznacza prawo do kierowania.
Dlaczego punkty nie zawsze znikają po roku?
Termin usuwania punktów zależy od aktualnych przepisów i rodzaju podstawy ich wpisania. W przypadku punktów związanych z mandatem znaczenie ma przede wszystkim data uiszczenia grzywny, a nie tylko dzień popełnienia wykroczenia. Jeżeli mandat nie został opłacony, rozpoczęcie biegu terminu może nie nastąpić.
Przepisy dotyczące okresu przechowywania punktów były zmieniane, a dla części starszych wpisów mogą mieć zastosowanie przepisy przejściowe. Dlatego przy wyniku bliskim limitu najlepiej sprawdzić aktualny stan w aplikacji mObywatel, systemie CEPiK 2.0 albo na komisariacie Policji, a w razie wątpliwości poprosić urząd o wyjaśnienie konkretnego wpisu.
Najważniejsze jest szybkie ustalenie, czy urząd wydał już decyzję i jaki obowiązek z niej wynika. Dla kierowcy z dłuższym stażem drogą do zachowania uprawnień jest pozytywny egzamin kontrolny. Dla osoby z prawem jazdy krócej niż rok przekroczenie limitu 20 punktów oznacza powrót do pełnej procedury uzyskiwania prawa jazdy.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawie konkretnej decyzji administracyjnej należy sprawdzić jej pouczenie oraz skonsultować się z właściwym urzędem lub prawnikiem.
