Mandat za niezatrzymanie się na zielonej strzałce wynosi co do zasady 100 zł i 6 punktów karnych. Wyższa kara – 500 zł i 15 punktów – dotyczy wjazdu za sygnalizator, gdy zielona strzałka nie świeciła, czyli przejazdu na czerwonym świetle. Różnica wynika z kwalifikacji czynu, a nie z dowolnej decyzji funkcjonariusza.
Jak działa sygnalizator S-2?
Sygnalizator S-2 pokazuje czerwone światło połączone z zieloną strzałką skierowaną w określonym kierunku. Taki sygnał nie działa jak zwykłe zielone światło. Dopuszcza warunkowy skręt lub zawracanie, ale dopiero po spełnieniu dodatkowych wymagań.
Kierowca musi zatrzymać pojazd przed linią zatrzymania, a jeśli jej nie ma – przed sygnalizatorem. Samo zwolnienie nie wystarcza. Po zatrzymaniu trzeba ocenić sytuację i ustąpić pierwszeństwa uczestnikom ruchu, w tym pieszym oraz rowerzystom. Obowiązek zatrzymania istnieje także wtedy, gdy droga wydaje się pusta.
Najważniejsze obowiązki przy aktywnej zielonej strzałce obejmują:
- Zatrzymanie pojazdu przed linią zatrzymania albo przed sygnalizatorem.
- Upewnienie się, że można bezpiecznie rozpocząć skręt.
- Ustąpienie pierwszeństwa pieszym i rowerzystom.
- Wykonanie manewru wyłącznie w kierunku wskazanym przez strzałkę.
Podstawą prawną jest § 96 rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych. Zgodnie z tym przepisem skręt przy sygnale S-2 jest dozwolony pod warunkiem zatrzymania się i niepowodowania utrudnień w ruchu.
Mandat za zieloną strzałkę – dwa różne przypadki
Decydujące znaczenie ma stan sygnalizatora w chwili przekroczenia linii zatrzymania lub minięcia sygnalizatora. Jeżeli zielona strzałka świeciła, kierowca narusza obowiązek zatrzymania. Jeżeli strzałka była wyłączona, kierowca nie ma warunkowego zezwolenia na wjazd i przejeżdża za sygnalizator na czerwonym świetle.
| Sytuacja | Kwalifikacja | Mandat | Punkty karne |
|---|---|---|---|
| Aktywna zielona strzałka, ale brak zatrzymania | Niezatrzymanie się w wymaganym miejscu przy sygnale S-2, art. 92 § 1 k.w. | 100 zł | 6 |
| Wyłączona zielona strzałka i wjazd za sygnalizator | Niezastosowanie się do czerwonego sygnału świetlnego, art. 92 § 1 k.w. w związku z § 95 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia | 500 zł | 15 |
Dlatego określenie „mandat za niezatrzymanie się na strzałce” może odnosić się do dwóch odmiennych sytuacji. Sam brak zatrzymania przy świecącej strzałce to nie to samo co wjazd na skrzyżowanie po jej zgaśnięciu.
Dlaczego system RedLight może oznaczać wyższą karę?
System RedLight, obsługiwany przez CANARD należący do GITD, nie służy do wykrywania samego faktu niezatrzymania się przed aktywnym sygnalizatorem S-2. Kamery i oprogramowanie NeuroCar RedLight analizują cykl sygnalizacji oraz moment, w którym pojazd przekracza linię zatrzymania i wjeżdża za sygnalizator.
Jeżeli w tej chwili dla danego pasa ruchu świeci się czerwone światło, a zielona strzałka jest wyłączona, zdarzenie może zostać zakwalifikowane jako wjazd na czerwonym. System nie rozstrzyga, czy kierowca zamierzał skręcić, czy pojechać prosto. Bada przede wszystkim to, czy pojazd przekroczył sygnalizator podczas obowiązywania czerwonego sygnału.
Materiał z kamery podlega analizie pracownika CANARD. Sama korespondencja wysłana do właściciela pojazdu nie jest jeszcze mandatem. Zawiera informacje potrzebne do ustalenia kierującego i okoliczności zdarzenia. Właściciel może przedstawić zastrzeżenia, a kierujący może odmówić przyjęcia mandatu. W takim przypadku sprawa może trafić do sądu.
Jeżeli nagranie pokazuje aktywną zieloną strzałkę i jedynie brak zatrzymania przed wykonaniem skrętu, GITD wskazuje, że CANARD nie prowadzi postępowania za takie zachowanie. System ma rejestrować wjazdy za sygnalizator przy czerwonym świetle, gdy strzałka nie zezwalała już na manewr.
Stanowisko RPO i wyjaśnienia GITD
Rzecznik Praw Obywatelskich zwracał uwagę na rozbieżność w praktyce. W przypadkach opisywanych przez kierowców Policja kwalifikowała brak zatrzymania przy aktywnej strzałce jako naruszenie zagrożone mandatem 100 zł i 6 punktami. Z kolei zdarzenia ujawnione przez CANARD bywały wiązane z karą 500 zł i 15 punktami, właściwą dla wjazdu na czerwonym.
RPO wskazywał, że takie różnicowanie może rodzić pytania o zgodność z konstytucyjną zasadą równości, skoro sankcja zależałaby od tego, który organ ujawnił zdarzenie. GITD odpowiedział, że CANARD nie prowadzi czynności dotyczących samego niezatrzymania przy aktywnej strzałce. Według tego stanowiska system obejmuje wyłącznie przypadki, w których kierowca wjechał za sygnalizator podczas czerwonego światła, po wyłączeniu zielonej strzałki.
W praktyce najważniejsze jest więc ustalenie, jaki sygnał był nadawany w chwili przekroczenia linii zatrzymania. Aktywna strzałka i brak zatrzymania oznaczają zwykle 100 zł oraz 6 punktów, natomiast wyłączona strzałka i wjazd na czerwonym – 500 zł oraz 15 punktów.
