Butla LPG jest zbiornikiem ciśnieniowym, a nie zwykłą częścią eksploatacyjną. Po 10 latach od daty produkcji trzeba ją poddać legalizacji albo wymienić, natomiast po 20 latach użytkowania wymiana jest konieczna. Obie czynności powinien wykonać warsztat uprawniony przez Transportowy Dozór Techniczny (TDT).
Legalizacja czy wymiana butli LPG?
Homologacja potwierdza, że dany typ zbiornika spełnia wymagania techniczne. Legalizacja jest natomiast późniejszym badaniem konkretnej butli, które może przedłużyć jej dopuszczenie do użytkowania. Pozytywny wynik badania zwykle pozwala korzystać ze zbiornika przez kolejne 10 lat, ale tylko wtedy, gdy jego stan techniczny nie budzi zastrzeżeń.
Wymiana polega na zamontowaniu nowego, właściwie oznaczonego zbiornika i ponownym sprawdzeniu instalacji. Legalizacja jest zwykle tańsza, ale nie daje pewności pozytywnego wyniku. W przypadku starej lub skorodowanej butli wymiana może być rozsądniejsza także z punktu widzenia bezpieczeństwa.
| Kryterium | Legalizacja | Wymiana na nowy zbiornik |
|---|---|---|
| Koszt orientacyjny | Około 200–500 zł, zależnie od warsztatu i rodzaju zbiornika | Zwykle około 800–1200 zł z montażem, zależnie od konstrukcji |
| Ważność | Zwykle kolejne 10 lat po pozytywnym badaniu | Nowy cykl użytkowania zgodny z dokumentacją zbiornika |
| Wymagania | Dobry stan techniczny, czytelna tabliczka i oznaczenie 67R | Nowy, dopasowany zbiornik oraz sprawdzenie szczelności instalacji |
| Granica użytkowania | Nie przedłuża okresu ponad maksymalnie 20 lat | Konieczna po upływie 20 lat lub po dyskwalifikacji starej butli |
Ostateczna decyzja należy do diagnosty wykonującego badanie. Sam fakt, że zbiornik działa i nie powoduje problemów podczas jazdy, nie oznacza, że może być dalej legalnie użytkowany.
Kiedy wymiana butli jest konieczna?
Po 10 latach od daty produkcji można jeszcze próbować uzyskać legalizację, o ile pozwala na to stan zbiornika. Są jednak sytuacje, w których badanie nie powinno być traktowane jako formalność, a wymiana staje się jedynym rozwiązaniem:
- Upłynęło 20 lat od daty produkcji zbiornika.
- Na powierzchni widać korozję, głębokie przetarcia, wgniecenia lub inne uszkodzenia mechaniczne.
- Tabliczka znamionowa jest nieczytelna, uszkodzona albo jej brakuje.
- Nie można potwierdzić danych producenta, numeru seryjnego, daty produkcji lub oznaczenia homologacyjnego 67R.
- Zbiornik brał udział w kolizji lub wypadku i nie przeszedł dodatkowej oceny technicznej.
Butle zamontowane pod samochodem są bardziej narażone na wodę, sól drogową i błoto, dlatego ich zewnętrzny stan trzeba oceniać szczególnie uważnie. W razie wątpliwości nie należy samodzielnie usuwać korozji ani zamalowywać oznak zużycia przed badaniem.
Jak przebiega wymiana butli gazowej w samochodzie?
Wymiana odbywa się w warsztacie mającym uprawnienia TDT. Zakres prac może się różnić zależnie od tego, czy samochód ma zbiornik toroidalny w miejscu koła zapasowego, czy cylindryczny zbiornik w bagażniku, ale zasadnicze etapy wyglądają podobnie:
- Przygotowanie i opróżnienie zbiornika – serwis usuwa gaz oraz zabezpiecza instalację przed przypadkowym wypływem paliwa.
- Demontaż starej butli – odłączane są przewody, wielozawór i mocowania, a następnie zbiornik zostaje wyjęty z pojazdu.
- Montaż nowego zbiornika – instalowany jest element zgodny z konstrukcją samochodu i dokumentacją LPG. Sprawdzany jest także stan wielozaworu oraz mocowań.
- Kontrola szczelności – po podłączeniu przewodów warsztat sprawdza zbiornik i połączenia całego układu.
- Przygotowanie dokumentacji – właściciel otrzymuje dokumenty potrzebne do potwierdzenia prawidłowego montażu i dopuszczenia zbiornika do użytkowania.
Do wizyty warto przygotować dowód rejestracyjny oraz dotychczasową dokumentację instalacji, w tym świadectwo homologacji, dokument montażu i wcześniejsze świadectwo legalizacji, jeśli było wydane. Brak dokumentów może wymagać dodatkowego wyjaśnienia danych zbiornika.
Dlaczego nie wolno wymieniać butli samodzielnie?
Domowa wymiana oznacza pracę przy zbiorniku zawierającym łatwopalny gaz pod ciśnieniem. Błąd przy opróżnianiu, odłączaniu wielozaworu, montażu przewodów lub mocowaniu może doprowadzić do wycieku, pożaru albo wybuchu. Garaż nie zapewnia też warunków do profesjonalnego sprawdzenia szczelności.
Samodzielnie zamontowany zbiornik nie rozwiązuje problemu dokumentacji. Bez ważnego potwierdzenia TDT samochód może nie przejść badania technicznego, a podczas kontroli drogowej policja może zatrzymać dowód rejestracyjny. Jazda na benzynie nie zmienia sytuacji, ponieważ liczy się stan i legalność całej instalacji zamontowanej w pojeździe.
Wymiana butli gazowej w samochodzie powinna zawsze odbywać się w uprawnionym serwisie. Po 10 latach sprawdź możliwość legalizacji, a po 20 latach, po poważnym uszkodzeniu lub dyskwalifikacji technicznej wymień zbiornik na nowy.
