Egzamin na prawo jazdy kategorii A we wrześniu lub październiku może odbywać się przy niskiej temperaturze, po deszczu i na mokrym placu manewrowym. Odpowiednie buty muszą więc spełniać wymagania formalne, a jednocześnie zapewniać stabilne podparcie stopy podczas prowadzenia motocykla.
Jakie buty są wymagane na egzaminie na kategorię A?
Przepisy nie wymagają, aby osoba zdająca egzamin miała profesjonalne buty motocyklowe z certyfikatem. Obowiązkowe jest jednak obuwie wiązane albo zapinane w inny sposób, wyposażone w płaską podeszwę. Luźne buty wsuwane, klapki, sandały czy modele na podwyższeniu nie spełniają tych warunków i mogą stać się powodem niedopuszczenia do części praktycznej.
Płaska podeszwa powinna umożliwiać pewne oparcie stopy na podnóżku oraz swobodne operowanie dźwignią zmiany biegów i tylnym hamulcem. Obuwie nie może zsuwać się z pięty ani mieć wystających elementów, które mogłyby zaczepić o motocykl. Sznurówki trzeba dokładnie zawiązać i schować tak, aby nie dostały się w okolice podnóżka, łańcucha lub dźwigni.
Formalne minimum nie oznacza jednak pełnego zabezpieczenia przed urazem. Zwykłe trampki mogą być wiązane i mieć płaską podeszwę, ale ich cienka cholewka nie chroni kostki przed uderzeniem ani przed przygnieceniem motocyklem. Podczas wybierania stroju lepiej uwzględnić nie tylko to, czy egzaminator dopuści go do jazdy, lecz także warunki panujące na placu i drodze.
Czy buty muszą zakrywać kostkę?
Przepisy dotyczące egzaminu nie wskazują wprost, że cholewka musi sięgać ponad kostkę. Z punktu widzenia ochrony stopy jest to jednak rozsądne rozwiązanie. Nawet przy niewielkiej prędkości motocykl egzaminacyjny ważący około 180–220 kg może przewrócić się podczas wolnego slalomu, ruszania na wzniesieniu lub zatrzymania. Jeśli stopa znajdzie się pod pojazdem, miękki materiał sportowego buta nie ograniczy skutków nacisku.
Wyższa cholewka stabilizuje staw skokowy i osłania kostki przed kontaktem z asfaltem, podnóżkiem oraz elementami motocykla. Powinna przylegać do nogi, lecz nie blokować jej ruchu. Przed egzaminem dobrze wykonać w butach kilka przysiadów i ruchów przypominających zmianę biegów. Ucisk z przodu stawu lub brak możliwości swobodnego uniesienia palców może utrudniać obsługę dźwigni.
Nie trzeba wybierać ciężkich butów turystycznych sięgających niemal do połowy łydki. Na egzaminie sprawdzą się również krótsze modele miejskie, jeśli osłaniają kostkę, mają usztywnienia i mocne zapięcie. Ważniejsze od samej wysokości jest to, czy but pozostaje na stopie podczas gwałtownego ruchu i chroni miejsca najbardziej narażone na uraz.
Dlaczego zwykłe buty sportowe są ryzykowne na mokrym placu?
Jesienią cienka podeszwa trampek łatwo nasiąka wodą i może ślizgać się na mokrych podnóżkach. Problem pojawia się także po postawieniu nogi na namalowanej linii, metalowej pokrywie studzienki albo liściach zalegających przy krawędzi jezdni. Podczas zatrzymania wystarczy niewielkie przesunięcie stopy, aby stracić podparcie i przechylić motocykl.
Miękki sportowy but ugina się również podczas zmiany biegów. Po kilkunastu powtórzeniach nacisk dźwigni na palce może powodować ból, przez co zdający zaczyna wykonywać ruchy mniej precyzyjnie. Brak wzmocnienia pięty, palców i kostki zwiększa ryzyko stłuczenia lub skręcenia stawu przy podparciu motocykla.
Sama gruba podeszwa nie rozwiązuje problemu. Głęboki, terenowy bieżnik może zaczepiać o podnóżek, a bardzo sztywna konstrukcja ograniczać wyczucie dźwigni. Najlepiej sprawdza się podeszwa odporna na ścieranie, z umiarkowanym bieżnikiem i strefą umożliwiającą płynne przesuwanie stopy podczas zmiany jej położenia.
Jak rozpoznać obuwie motocyklowe z certyfikowaną ochroną?
Buty przeznaczone do jazdy motocyklem mogą spełniać normę EN 13634. Oznaczenie umieszczone na etykiecie informuje, że model przeszedł badania dotyczące między innymi odporności na ścieranie, przecięcie oraz poprzecznej sztywności podeszwy. Certyfikat nie eliminuje ryzyka urazu, ale pozwala odróżnić obuwie ochronne od modelu, który jedynie wygląda jak motocyklowy.
Przy zakupie trzeba sprawdzić osłony kostek, usztywnienie pięty i palców oraz sposób zamknięcia cholewki. Zamek powinien mieć zabezpieczenie przed samoczynnym rozsunięciem, a sznurówki nie mogą pozostawać luźne. Przydatne jest też wzmocnienie w miejscu kontaktu z dźwignią zmiany biegów, ponieważ ogranicza nacisk na palce i chroni materiał przed szybkim przetarciem.
Przykładem obuwia łączącego ochronę z miejskim wyglądem są modele marki Ixon. Poszczególne warianty można porównać na stronie www.intermotors.pl/buty-motocyklowe-ixon, zwracając uwagę na wysokość cholewki, rodzaj zapięcia, zastosowane protektory i deklarowaną wodoodporność. Krótszy model może zapewnić większą swobodę chodzenia, a wyższy lepiej osłoni nogę podczas chłodnego i deszczowego dnia.
Jak przygotować buty do egzaminu we wrześniu lub październiku?
Nowego obuwia nie powinno się zakładać po raz pierwszy dopiero w dniu egzaminu. Sztywna cholewka może początkowo ograniczać ruch stawu skokowego, a inna grubość podeszwy zmienia wyczucie dźwigni. Kilka godzin jazdy podczas kursu pozwoli przyzwyczaić się do nowego położenia stopy i sprawdzić, czy but nie uciska palców.
Przed wyjazdem trzeba skontrolować podeszwę. Błoto, drobne kamienie i mokre liście zmniejszają przyczepność, dlatego bieżnik powinien być czysty. Po deszczu przyda się sucha szmatka do przetarcia butów, szczególnie gdy trzeba oczekiwać na rozpoczęcie egzaminu poza budynkiem.
Membrana lub impregnacja pomaga utrzymać stopy w suchości, ale nie może pogarszać oddychalności. W chłodny dzień lepsza będzie jedna para technicznych skarpet niż dwie grube warstwy, które nadmiernie ścisną stopę. Zbyt ciasny but ogranicza krążenie i może sprawić, że palce zaczną marznąć szybciej.
Artykuł sponsorowany
